Năm đầy biến động của vàng và tỷ giá: Những thử thách chưa từng có

Sức mạnh đồng USD đang được xem là "ẩn số" quan trọng trong năm 2025. Chỉ khi Mỹ giảm lãi suất mạnh và đồng USD có xu hướng giảm giá, Việt Nam mới có thể “nhẹ gánh” về tỷ giá. Ngược lại, Mỹ vẫn thực thi chính sách tiền tệ thận trọng như hiện nay tỷ giá sẽ còn nhiều áp lực.

Năm 2024 đã chứng kiến những biến động mạnh mẽ trên thị trường vàng và tỷ giá, với những đợt tăng trưởng đột ngột và giảm sút bất ngờ. Khi năm kết thúc, giá vàng đã tăng khoảng 15%, trong khi tỷ giá USD/VNĐ cũng ghi nhận mức tăng 4,5%.

Những kỷ lục đẩy nhà điều hành vào thế khó

Năm 2024, giá vàng toàn cầu đã không ngừng phá vỡ các kỷ lục, với hơn 40 lần thiết lập đỉnh mới. Mở đầu năm ở mức 2.063 USD/ounce, giá vàng nhanh chóng vọt lên trên mốc 2.700 USD/ounce và chạm mức đỉnh lịch sử 2.789 USD/ounce vào cuối tháng 10. Tuy nhiên, đà tăng không kéo dài lâu, và sự phấn khích từ việc ông Donald Trump tái đắc cử Tổng thống Mỹ đã khiến các nhà đầu tư từ bỏ vàng, khiến giá giảm xuống còn 2.625 USD/ounce vào ngày 26 tháng 12.

Biến động mạnh mẽ của giá vàng thế giới đã ảnh hưởng sâu rộng đến thị trường trong nước. Mở đầu năm, giá vàng miếng SJC được giao dịch trong khoảng 71-74 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, vào những tháng tiếp theo, vàng miếng liên tục tăng mạnh, có lúc chênh lệch với giá vàng quốc tế lên đến 18 triệu đồng/lượng. Đến tháng 4, giá vàng miếng đã vọt lên 84 triệu đồng/lượng, gây nên tình trạng người dân đổ xô đi mua vàng, tạo ra tâm lý hoang mang trong thị trường. Ngày 23 tháng 4, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã phải can thiệp bằng việc tổ chức các phiên đấu thầu bán vàng miếng để ổn định thị trường.

Dù NHNN đã tổ chức 9 phiên đấu thầu, cung ứng hơn 1,8 tấn vàng, nhưng cơn sốt vàng vẫn không hạ nhiệt. Đến tháng 5, vàng miếng SJC đã có lúc đạt 92,5 triệu đồng/lượng. Để thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng trong nước và quốc tế, NHNN đã triển khai một biện pháp chưa từng có, đó là bán vàng trực tiếp qua 4 ngân hàng thương mại nhà nước và công ty SJC, giúp đưa tổng lượng vàng SJC bán ra lên tới hơn 11,46 tấn. Nhờ các biện pháp can thiệp quyết liệt này, khoảng cách giữa giá vàng trong nước và quốc tế đã giảm xuống còn 3-4 triệu đồng/lượng, thay vì 15-18 triệu đồng/lượng như trước đó.

Tương tự vàng, tỷ giá USD/VNĐ năm 2024 cũng trải qua những biến động dữ dội, với nhiều cơn sóng mạnh khiến công tác điều hành tỷ giá của NHNN trở nên vô cùng khó khăn. Đặc biệt, chỉ số US Dollar Index (DXY) tăng mạnh lên mức 105-106 điểm vào đầu quý II, khiến tỷ giá USD/VNĐ leo thang và đạt mức 25.400 đồng/USD, với giá USD trên thị trường tự do có lúc chạm 26.030 đồng/USD, tăng gần 5%. Để kiềm chế tình trạng này, NHNN đã can thiệp bán ngoại tệ và điều tiết thanh khoản thông qua thị trường mở. Dù vậy, tỷ giá vẫn tiếp tục tăng mạnh trong suốt tháng 12 khi DXY bất ngờ vọt lên trên 107 điểm.

Những ẩn số cho năm 2025

Sau một năm đầy biến động, giá vàng và tỷ giá USD/VNĐ trong năm 2025 vẫn là những ẩn số khó lường. Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) dự báo giá vàng có thể vẫn duy trì xu hướng tăng, nếu nhu cầu từ các ngân hàng trung ương mạnh mẽ hơn dự báo hoặc tình hình tài chính toàn cầu xấu đi, nhưng đà tăng có thể chậm lại so với năm 2024. Các chuyên gia từ J.P. Morgan dự báo giá vàng có thể đạt mức 2.950 USD/ounce, thậm chí vượt mốc 3.000 USD/ounce.

Về tỷ giá, mặc dù Việt Nam có nhiều yếu tố thuận lợi như thặng dư thương mại và dòng vốn FDI tăng trưởng tích cực, nhưng cũng có không ít thách thức trong năm 2025. Các chuyên gia lo ngại rằng chính sách thuế và thương mại quyết liệt của Tổng thống Donald Trump có thể làm tăng sức mạnh đồng USD trong dài hạn, kéo theo áp lực tỷ giá đối với VND. Chỉ khi Mỹ thực thi các biện pháp giảm lãi suất mạnh mẽ và đồng USD yếu đi, Việt Nam mới có thể giảm bớt áp lực tỷ giá, nhưng nếu không, tỷ giá sẽ vẫn đối mặt với nhiều khó khăn.