Mỹ và Iran ký thỏa thuận hòa bình

Trạng thái "đóng băng" chiến sự ngay lập tức giải nhiệt cho thị trường năng lượng toàn cầu, khi giá dầu thô quốc tế lập tức lao dốc tự do trước triển vọng khơi thông nguồn cung.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington và Tehran đã đạt được thỏa thuận hòa bình, đánh dấu bước tiến đáng chú ý trong nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông.

Thông tin này cũng được Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif xác nhận. Theo ông, lệnh ngừng bắn giữa hai bên đã có hiệu lực, trong khi lễ ký kết chính thức dự kiến diễn ra tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6.

Theo các thông tin được công bố, hai bên nhất trí chấm dứt các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon. Mỹ đồng thời cam kết dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với Iran và tạo điều kiện để hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz trở lại bình thường.

Các cuộc đàm phán kỹ thuật sẽ tiếp tục diễn ra trong tuần này nhằm cụ thể hóa những điều khoản còn lại.

Những nút thắt vẫn chưa được tháo gỡ

Dù liên tiếp phát đi thông điệp lạc quan, cả Washington và Tehran đều chưa giải quyết các vấn đề cốt lõi nhất trong quan hệ song phương.

Tương lai chương trình hạt nhân Iran, các lệnh trừng phạt của Mỹ và cơ chế giám sát thực thi cam kết vẫn được để lại cho giai đoạn thương lượng kéo dài 60 ngày tới.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết Tehran sẽ theo dõi chặt chẽ việc Mỹ thực hiện các cam kết trước khi tiến tới một thỏa thuận toàn diện hơn.

"Iran không mặc nhiên đặt niềm tin vào đối phương", ông nhấn mạnh.

Trung Đông đón tín hiệu mới

Ngay sau khi thông tin được công bố, nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới đã lên tiếng hoan nghênh.

Qatar, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan được đánh giá là những bên đóng vai trò quan trọng trong quá trình trung gian hòa giải. Thủ tướng Anh Keir Starmer cũng khẳng định London sẵn sàng hỗ trợ các cuộc đàm phán tiếp theo.

Trong động thái đáng chú ý, Đại sứ quán Iran tại Thổ Nhĩ Kỳ đăng tải thông điệp: "Chào mừng đến với Trung Đông của một kỷ nguyên mới", cho thấy Tehran đang nhìn nhận thỏa thuận này như một bước ngoặt ngoại giao quan trọng.

Giá dầu lao dốc, chứng khoán khởi sắc

Thị trường tài chính toàn cầu phản ứng tích cực trước triển vọng hạ nhiệt xung đột.

Giá dầu Brent giảm gần 4%, xuống quanh 84 USD/thùng, trong khi dầu WTI mất gần 5%, còn khoảng 81 USD/thùng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ kỳ vọng eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển hơn 20% lượng dầu mỏ thế giới - sẽ sớm hoạt động bình thường trở lại.

Cùng lúc, các chỉ số chứng khoán tương lai của Mỹ đồng loạt tăng điểm khi giới đầu tư kỳ vọng nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu sẽ giảm đáng kể.

Hòa bình chưa đồng nghĩa ổn định

Dù được ca ngợi là bước đột phá lớn nhất trong nhiều tháng qua, thỏa thuận hiện tại chủ yếu mới đưa tình hình trở về trạng thái trước khi xung đột bùng phát.

Nhiều nhà phân tích cho rằng thử thách thực sự nằm ở khả năng duy trì cam kết, xử lý hồ sơ hạt nhân và tháo gỡ các lệnh trừng phạt kéo dài nhiều năm.

Sau những tổn thất nặng nề về người và kinh tế, cả Washington lẫn Tehran đều bước vào bàn đàm phán với những lợi thế và toan tính riêng. Vì vậy, con đường hướng tới một nền hòa bình bền vững vẫn còn không ít chông gai.