#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Mỹ tuyên bố phong tỏa Eo biển Hormuz: Căng thẳng leo thang, giá dầu vượt 100 USD/thùng

Mỹ chính thức triển khai kế hoạch phong tỏa Eo biển Hormuz, đánh dấu bước leo thang đáng kể trong căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và làm dấy lên lo ngại sâu rộng trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Theo thông báo ngày 12/4 từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), lực lượng này sẽ bắt đầu thực thi biện pháp phong tỏa từ 10h sáng ngày 13/4 (giờ miền Đông Mỹ), tương đương 21h cùng ngày theo giờ Việt Nam. Động thái nhằm kiểm soát toàn bộ hoạt động hàng hải ra vào các cảng của Iran tại khu vực Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman.

CENTCOM cho biết việc phong tỏa sẽ được áp dụng không phân biệt quốc tịch tàu thuyền, song nhấn mạnh vẫn duy trì quyền tự do hàng hải đối với các tuyến vận tải không liên quan đến Iran. Các tàu thương mại được khuyến cáo theo dõi sát các thông báo hàng hải và duy trì liên lạc với lực lượng hải quân Mỹ qua kênh quốc tế.

Tuyên bố cứng rắn từ Washington

Trước đó, Tổng thống Donald Trump khẳng định đã chỉ đạo hải quân Mỹ chặn toàn bộ tàu thuyền tìm cách đi qua tuyến hàng hải chiến lược này, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu là loại bỏ các mối đe dọa như thủy lôi và chấm dứt việc Iran kiểm soát dòng chảy thương mại.

Ông cũng cảnh báo bất kỳ lực lượng nào tấn công tàu dân sự hoặc lực lượng Mỹ sẽ phải đối mặt với phản ứng quân sự mạnh mẽ, gọi các hành động của Iran là “tống tiền toàn cầu”.

Iran phản ứng gay gắt

Về phía Iran, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố vẫn kiểm soát thực tế khu vực và cảnh báo nguy cơ xung đột nghiêm trọng nếu xảy ra tính toán sai lầm từ phía đối phương.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Ghalibaf khẳng định Tehran sẽ không khuất phục trước áp lực, trong khi Tư lệnh hải quân Shahram Irani bác bỏ tuyên bố của Mỹ là “phi lý”.

Ngoại trưởng Abbas Araghchi cũng chỉ trích động thái này diễn ra ngay sau khi các nỗ lực đàm phán giữa hai bên tại Islamabad chưa đạt được kết quả, cho rằng Washington đã thay đổi lập trường vào phút chót.

Điểm nghẽn năng lượng toàn cầu

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược bậc nhất thế giới, kết nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), khoảng 25% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển toàn cầu đi qua khu vực này, trong đó phần lớn hướng tới thị trường châu Á.

Việc gián đoạn tại đây có thể gây tác động dây chuyền lên toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Thị trường phản ứng mạnh

Ngay sau tuyên bố của Mỹ, giá dầu thế giới tăng vọt hơn 7%. Trong phiên giao dịch ngày 13/4:

Dầu Brent vượt mốc 103 USD/thùng

Dầu WTI lên tới 105 USD/thùng

Một số chuyên gia cảnh báo nếu tình trạng phong tỏa kéo dài, giá dầu hoàn toàn có thể vượt 150 USD/thùng trong thời gian rất ngắn, kéo theo áp lực lạm phát và rủi ro suy giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Đánh giá tổng thể

Động thái phong tỏa Eo biển Hormuz không chỉ là bước đi quân sự, mà còn là cú sốc địa chính trị có khả năng định hình lại cán cân năng lượng toàn cầu. Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, thị trường tài chính nhiều khả năng sẽ tiếp tục đối mặt với biến động mạnh trong ngắn hạn.