Mỹ phong tỏa dầu mỏ Venezuela: Thị trường thế giới và Nga chịu áp lực ra sao?

Tổng thống Donald Trump vừa tuyên bố quân đội Mỹ sẽ phong tỏa toàn diện các tàu chở dầu bị trừng phạt ra vào Venezuela, động thái được cho là nhằm gây sức ép trực tiếp lên chính quyền Tổng thống Nicolás Maduro. Phía Venezuela phản ứng rằng đây là hành vi vi phạm luật pháp quốc tế, tự do thương mại và tự do hàng hải.

“Huyết mạch” của Venezuela bị siết chặt

Theo Jason Marczak, Phó Chủ tịch Hội đồng Đại Tây Dương, dầu mỏ là nguồn thu chính của Venezuela, xuất khẩu hoàn toàn phụ thuộc vào đường biển. Tính đến giữa tháng 12, hơn 30/80 tàu hoạt động tại vùng biển Venezuela đã nằm trong danh sách trừng phạt. Sau vụ bắt giữ tàu Skipper, xuất khẩu dầu thô sụt giảm nghiêm trọng.

Một mạng lưới tàu bí mật được thiết lập để Venezuela xuất khẩu dầu sang Trung Quốc và Cuba, nhưng sự hiện diện mạnh mẽ của hạm đội Mỹ tại Caribe khiến hoạt động này gặp rủi ro cao.

Tác động tới thị trường dầu thế giới

Theo David Goldwyn, Chủ tịch Nhóm Tư vấn Năng lượng tại Hội đồng Đại Tây Dương, Venezuela xuất khẩu hơn 780.000 thùng/ngày trong tháng 10, phần lớn sang Trung Quốc. Mặc dù giá dầu Brent chỉ tăng 2,5% sau lệnh phong tỏa, rủi ro tiềm ẩn vẫn lớn: nếu thiếu hụt 1 triệu thùng/ngày, giá dầu có thể tăng khoảng 10 USD/thùng. Nếu lệnh phong tỏa triệt để mà OPEC không bù đắp, giá dầu thế giới có thể tăng thêm 5–8 USD/thùng.

Áp lực lên đội tàu bí mật của Nga

Việc Mỹ phong tỏa Venezuela cũng tác động dây chuyền tới Nga, vốn dựa vào các tàu bí mật để duy trì xuất khẩu dầu bất chấp lệnh trừng phạt phương Tây. Các tàu phải chọn tuyến đường rủi ro, chi phí vận chuyển và bảo hiểm tăng cao. Tiến sĩ Agnia Grigas nhận định, động thái này còn mang tính răn đe, cho thấy các đội tàu bí mật có thể bị theo dõi và dễ tổn thương, làm gia tăng rủi ro chiến lược cho Nga.

Ngoài các hành động quân sự trên biển, Mỹ còn áp dụng luật pháp, với Đạo luật Giảm Lợi nhuận Dầu mỏ của Nga (DROP) 2025, nhằm trừng phạt khách hàng và các thực thể hỗ trợ vận chuyển dầu Nga, cô lập nguồn thu năng lượng của Điện Kremlin.

Tầm nhìn toàn cầu

Việc phong tỏa dầu mỏ Venezuela không chỉ là câu chuyện khu vực Mỹ Latinh, mà là một phần trong chiến lược rộng lớn của Mỹ nhằm kiểm soát an ninh hàng hải và tác động kinh tế tới các đối thủ, thông qua việc ngăn chặn các mạng lưới giao thương bí mật toàn cầu. Nga và Venezuela đều cảnh báo động thái này có thể dẫn đến những hậu quả khó lường với toàn bộ Tây bán cầu.