Mỹ phải bồi thường chiến tranh nếu muốn đàm phán

Iran vừa chính thức dập tắt hy vọng về một cuộc đối thoại trực tiếp sớm với Mỹ khi tung ra danh sách 5 "điều kiện thép". Từ bồi thường thiệt hại chiến tranh đến việc công nhận chủ quyền tại eo biển Hormuz, Tehran khẳng định: Sẽ không có bất kỳ bước tiến hạt nhân nào nếu Washington không thực hiện các biện pháp xây dựng lòng tin bằng hành động cụ thể.

Trong bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh đang được duy trì, thông điệp cứng rắn từ cựu Tư lệnh IRGC là lời khẳng định rằng Iran sẵn sàng tung ra "những đòn nặng nề hơn" nếu vòng xoáy xung đột tái diễn.

Mỹ phải bồi thường chiến tranh nếu muốn đàm phán

Iran tuyên bố sẽ không quay lại bàn đàm phán với Mỹ nếu Washington chưa thực hiện các bước đi mang tính “xây dựng lòng tin”.

Cựu tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), thiếu tướng Mohammad Ali Jafari, ngày 15/5 khẳng định Tehran chỉ xem xét đàm phán khi các điều kiện tiên quyết được đáp ứng đầy đủ.

Theo ông Jafari, Iran yêu cầu chấm dứt các hành động thù địch trên mọi mặt trận, dỡ bỏ lệnh trừng phạt, giải phóng tài sản bị đóng băng, bồi thường thiệt hại chiến tranh và công nhận chủ quyền của Tehran đối với eo biển Hormuz.

“Chừng nào những điều đó chưa được thực hiện, sẽ không có thêm bất kỳ cuộc đàm phán nào”, ông tuyên bố.

Tehran cho rằng việc nối lại thương lượng khi chưa có cam kết cụ thể là “vô nghĩa”.

Iran cảnh báo đáp trả mạnh hơn

Không chỉ giữ lập trường cứng rắn về ngoại giao, Iran còn phát tín hiệu sẵn sàng đáp trả nếu xung đột tái bùng phát.

Ông Jafari cảnh báo Tehran vẫn còn nhiều biện pháp quân sự chưa sử dụng và sẽ tung ra “những đòn nặng nề hơn” nếu chiến sự leo thang trở lại.

Theo phía Iran, các cuộc trao đổi hiện tại với Mỹ chưa phải đàm phán trực tiếp mà mới dừng ở mức chuyển thông điệp thông qua bên trung gian như Pakistan.

Tehran cho biết chỉ khi Washington đưa ra cam kết rõ ràng, tiến trình thương lượng mới có thể bước sang giai đoạn tiếp theo liên quan đến chương trình hạt nhân.

Đàm phán rơi vào thế bế tắc

Nguồn tin từ Iran cho biết 5 điều kiện được đưa ra nhằm thiết lập “mức độ tin cậy tối thiểu” trước khi khôi phục đối thoại.

Tuy nhiên, khoảng cách lập trường giữa hai bên hiện vẫn rất lớn.

Trước đó, Mỹ và Iran từng tổ chức các cuộc tiếp xúc tại Islamabad nhưng không đạt được đột phá do tồn tại hàng loạt bất đồng liên quan đến hạt nhân, trừng phạt và an ninh khu vực.

Thông qua Pakistan, hai bên gần đây tiếp tục trao đổi các đề xuất hòa bình, song chưa tìm được tiếng nói chung.

Đáng chú ý, Tổng thống Donald Trump đã bác bỏ đề xuất hòa bình 14 điểm từ Tehran, gọi đây là kế hoạch “hoàn toàn không thể chấp nhận”.

Hồ sơ Iran tiếp tục là điểm nóng toàn cầu

Giới quan sát cho rằng căng thẳng Mỹ - Iran hiện không chỉ xoay quanh chương trình hạt nhân mà còn liên quan trực tiếp tới an ninh năng lượng và ảnh hưởng địa chính trị tại Trung Đông.

Eo biển Hormuz — nơi Iran yêu cầu được công nhận chủ quyền — là tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược của thế giới. Bất kỳ biến động nào tại khu vực này cũng có thể kéo theo rủi ro lớn với thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh cả Washington lẫn Tehran đều chưa có dấu hiệu nhượng bộ, tiến trình hòa giải được dự báo sẽ tiếp tục kéo dài và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát căng thẳng mới.