Mỹ ký loạt thỏa thuận thương mại với bốn nước ASEAN: Cơ hội mới cho hàng hóa Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường Hoa Kỳ

Hoa Kỳ đang mở rộng bước tiến mạnh mẽ tại Đông Nam Á thông qua việc ký kết loạt thỏa thuận thương mại và hợp tác kinh tế quan trọng với bốn quốc gia trong khu vực gồm Việt Nam, Malaysia, Thái Lan và Campuchia, đánh dấu bước đi chiến lược trong nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu và cân bằng quan hệ thương mại xuyên Thái Bình Dương.

 

🔹 Tăng cường hiện diện kinh tế tại ASEAN

Trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 47 diễn ra tại Kuala Lumpur, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã công bố một loạt thỏa thuận mới với các đối tác Đông Nam Á. Các văn kiện này bao gồm:

Hiệp định thương mại song phương với Việt Nam,

Các thỏa thuận thương mại có đi có lại với Malaysia và Campuchia,

Và một hiệp định khung hướng tới tự do hóa thương mại với Thái Lan.

Mục tiêu chung của loạt thỏa thuận là giảm bớt mất cân bằng thương mại, tháo gỡ rào cản thuế quan và phi thuế quan, đồng thời tăng cường kết nối đầu tư và chuỗi cung ứng chiến lược trong khu vực.

🔹 Bước tiến quan trọng trong quan hệ thương mại Mỹ – Việt

Theo tuyên bố chung từ Nhà Trắng, Hoa Kỳ và Việt Nam đã thống nhất thiết lập khuôn khổ thương mại mới mang tính “có đi có lại, công bằng và cân bằng”, hướng tới giảm dần thuế quan đối với một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Mỹ.

Trong giai đoạn đầu, hai nước vẫn duy trì mức thuế 20% đối với phần lớn hàng hóa xuất khẩu, song sẽ xác định danh mục sản phẩm ưu tiên giảm thuế về 0% trong thỏa thuận hoàn chỉnh sắp tới — gồm dệt may, gỗ, thủy sản và linh kiện điện tử. Song song, hai bên cũng thống nhất hợp tác tháo gỡ rào cản phi thuế quan, nhằm mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp hai nước.

Đáng chú ý, Việt Nam cam kết gia tăng nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ của Hoa Kỳ để thu hẹp chênh lệch thương mại. Trong đó bao gồm:

Và cam kết tiếp nhận các loại xe đạt chuẩn an toàn và khí thải của Hoa Kỳ,

Cùng với việc đơn giản hóa quy trình cấp phép thiết bị y tế, dược phẩm Mỹ.

Ngoài ra, Việt Nam cũng khẳng định sẽ thực thi đầy đủ các nghĩa vụ sở hữu trí tuệ theo các hiệp ước quốc tế, góp phần tạo môi trường thương mại minh bạch và bền vững.

🔹 Ý nghĩa chiến lược và tác động khu vực

Các chuyên gia đánh giá, thỏa thuận thương mại Mỹ – Việt là bước tiến mới trong quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh Hoa Kỳ đang tìm cách giảm phụ thuộc vào Trung Quốc và tăng cường liên kết với các nền kinh tế năng động tại ASEAN.

Việc Washington duy trì mức thuế 20% nhưng mở cơ chế giảm dần cho từng nhóm hàng hóa được xem là cách tiếp cận linh hoạt, vừa bảo đảm lợi ích kinh tế song phương, vừa giảm áp lực nhập siêu cho Mỹ.

Hai nước cũng cam kết hợp tác chống gian lận thương mại, tăng cường kiểm soát xuất khẩu và nâng cao tính minh bạch chuỗi cung ứng, hướng tới một hệ sinh thái thương mại công bằng và có khả năng phục hồi cao hơn.

🔹 Các thỏa thuận song song trong khu vực

Song song với thỏa thuận với Việt Nam, Tổng thống Trump cũng ký loạt hiệp định thương mại và khoáng sản chiến lược với Thái Lan, Malaysia và Campuchia.

Với Malaysia, hai bên nhất trí không áp đặt hạn ngạch hoặc cấm xuất khẩu khoáng sản – đặc biệt là đất hiếm, nhằm giúp Hoa Kỳ đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu phục vụ sản xuất chip, xe điện và thiết bị quốc phòng. Malaysia, sở hữu trữ lượng đất hiếm khoảng 16,1 triệu tấn, được xem là đối tác trọng yếu trong chiến lược này.

Với Thái Lan, hai nước đạt thỏa thuận xóa bỏ 99% rào cản thuế quan, mở cửa lĩnh vực viễn thông cho đầu tư nước ngoài và thúc đẩy thương mại nông sản. Bangkok dự kiến mua 80 máy bay Mỹ trị giá 18,8 tỷ USD và gói năng lượng, ngô, bột đậu nành trị giá hơn 5 tỷ USD mỗi năm.

Với Campuchia, thỏa thuận tập trung vào dỡ bỏ hàng rào phi thuế quan, nâng cấp hạ tầng biên giới với Thái Lan, đồng thời Hoa Kỳ đóng vai trò trung gian trong thỏa thuận ngừng bắn tăng cường giữa hai nước sau xung đột biên giới đầu năm.

🔹 ASEAN – trọng tâm mới trong chiến lược kinh tế của Hoa Kỳ

Các thỏa thuận được ký kết trong cùng thời điểm cho thấy Washington đang tái khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN trong chính sách kinh tế và thương mại của Hoa Kỳ. Không chỉ tập trung vào thương mại, các cam kết lần này còn mở rộng sang công nghệ, năng lượng, khoáng sản chiến lược và tiêu chuẩn môi trường.

Theo Tổng thống Donald Trump, “Hoa Kỳ sẽ là đối tác mạnh mẽ của khu vực trong nhiều thế hệ tới” – một thông điệp thể hiện rõ quyết tâm của Washington trong việc thiết lập trục hợp tác kinh tế mới với Đông Nam Á, vừa mang ý nghĩa thương mại, vừa có tầm chiến lược địa chính trị sâu rộng.

🔹 Kết luận

Thỏa thuận thương mại Mỹ – Việt cùng các hiệp định song phương khác trong khu vực được kỳ vọng sẽ mở ra giai đoạn hợp tác mới, đưa ASEAN trở thành mắt xích trọng yếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với Việt Nam, đây là cơ hội lớn để hàng hóa trong nước – đặc biệt là dệt may, gỗ, thủy sản và điện tử – thâm nhập sâu hơn vào thị trường Mỹ, đồng thời khẳng định vị thế ngày càng cao của Việt Nam trong bản đồ thương mại thế giới.