Mỹ “bội thu” nhờ thuế quan: Tiền đi đâu?
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thẳng thắn thừa nhận, nguồn thu khổng lồ từ thuế nhập khẩu sẽ được ưu tiên để giải quyết gánh nặng nợ công quốc gia, thay vì rót thẳng vào túi người dân. Một quyết định mang tính thực dụng hay một toan tính đầy rủi ro?
Gần đây, một số nghị sĩ Mỹ đề xuất sử dụng nguồn thu từ thuế nhập khẩu để “chia trực tiếp” cho người dân, với mức tối thiểu 600 USD mỗi người trưởng thành và trẻ em. Như vậy, một gia đình 4 người có thể nhận về 2.400 USD từ Chính phủ Mỹ, biến thuế quan thành một dạng “trợ cấp thu nhập” trực tiếp. Tuy nhiên, đề xuất này nhanh chóng vấp phải sự phản đối từ Bộ Tài chính Mỹ. Trong cuộc phỏng vấn với CNBC ngày 19/8, Bộ trưởng Scott Bessent nhấn mạnh: “Có thể đến một thời điểm nào đó chúng tôi thực hiện, nhưng hiện tại, Tổng thống Donald Trump và tôi ưu tiên sử dụng số tiền này để trả nợ.”
Số liệu từ Bộ Tài chính Mỹ cho thấy, chỉ trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 7, nước này đã thu về khoảng 100 tỷ USD từ thuế nhập khẩu. Con số này vẫn chưa tính đến khả năng thu vượt dự báo trong cả năm. Ông Bessent tiết lộ: “Tôi từng dự đoán thu được khoảng 300 tỷ USD, nhưng có lẽ chúng tôi sẽ phải nâng dự báo. Mục tiêu của chúng tôi là giảm tỷ lệ thâm hụt ngân sách trên GDP, bắt đầu trả bớt nợ công, và một ngày nào đó sẽ có khả năng bù đắp trực tiếp cho người dân Mỹ.”
Tổng thống Trump cũng không giấu tham vọng chiến lược từ nguồn thu này. Ông từng nhiều lần nhấn mạnh rằng số tiền thu được từ thuế nhập khẩu không chỉ nhằm thu hẹp thâm hụt ngân sách khổng lồ mà còn có tiềm năng mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân. “Mục tiêu chính của tôi là dùng số tiền này để trả nợ, và quy mô sẽ rất lớn,” ông Trump phát biểu hôm 5/8. “Tuy nhiên, nếu thu quá dư, hoàn toàn có thể tạo ra lợi ích trực tiếp cho người dân Mỹ.”
Trong cơ chế ngân sách của Mỹ, tất cả các khoản thu – từ thuế thông thường đến thuế quan – đều được chuyển vào quỹ chung do Bộ Tài chính quản lý, thường được ví như “sổ séc của nước Mỹ”. Quỹ này chi trả cho an sinh xã hội, phúc lợi, chi tiêu quốc phòng, cơ sở hạ tầng và các chương trình quan trọng khác. Khi nguồn thu không đủ đáp ứng nhu cầu chi, chính phủ buộc phải vay nợ để bù đắp phần thâm hụt. Đến nay, tổng nợ công Mỹ đã vượt 36.000 tỷ USD, tăng đều theo từng năm, tạo gánh nặng trả lãi khổng lồ và đồng thời hạn chế nguồn lực đầu tư vào các lĩnh vực thiết yếu.
Mặc dù số tiền thu được từ thuế nhập khẩu không đủ để xóa thâm hụt ngân sách 1.400 tỷ USD trong năm tài khóa hiện tại, nhưng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm bớt nhu cầu vay nợ mới, từ đó phần nào hạn chế tốc độ gia tăng nợ công. Điều này cho thấy rằng, ngoài mục tiêu chính trị hay hình thức “chia tiền trực tiếp”, Mỹ đang cân nhắc chiến lược tài chính dài hạn, ưu tiên củng cố ngân sách và giảm áp lực nợ công trước khi nghĩ đến việc mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân.
Sự tranh luận xung quanh việc sử dụng thuế nhập khẩu không chỉ là câu chuyện về lợi ích tài chính, mà còn phản ánh những quyết sách chiến lược của chính quyền Mỹ trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang biến động. Việc cân bằng giữa trả nợ, đầu tư cho quốc gia và các biện pháp phúc lợi trực tiếp cho dân là bài toán chính trị – kinh tế đầy thách thức, và cách Mỹ xử lý nguồn thu này sẽ tiếp tục là tâm điểm theo dõi của các nhà đầu tư và các chuyên gia kinh tế trên toàn cầu.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường