Mỹ – Ấn đạt thỏa thuận thương mại lớn: Thuế giảm sâu, Ấn Độ rút khỏi dầu Nga

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa công bố một thỏa thuận thương mại quan trọng với Ấn Độ, theo đó Washington sẽ cắt giảm mạnh thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Ấn Độ, đổi lại New Delhi cam kết chấm dứt việc mua dầu từ Nga và hạ thấp các rào cản thương mại đối với hàng hóa Mỹ. Động thái này được đánh giá có tác động sâu rộng đến thương mại song phương, thị trường năng lượng toàn cầu và cục diện địa chính trị.

Thuế nhập khẩu giảm mạnh, thị trường phản ứng tích cực

Theo thông báo của Tổng thống Trump sau cuộc điện đàm với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Mỹ sẽ giảm thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Ấn Độ từ mức 50% xuống còn 18%. Đổi lại, Ấn Độ đồng ý dừng mua dầu từ Nga và chuyển hướng sang các nguồn cung khác, bao gồm Mỹ và có thể cả Venezuela.

Một quan chức Nhà Trắng cho biết Washington sẽ hủy bỏ mức thuế trừng phạt bổ sung 25% từng áp lên toàn bộ hàng hóa Ấn Độ do nước này tiếp tục mua dầu Nga. Trước đó, mức thuế này được cộng thêm vào thuế “có đi có lại” 25%, đẩy tổng mức thuế lên 50%.

Thông tin trên ngay lập tức thúc đẩy tâm lý tích cực trên thị trường tài chính. Cổ phiếu các doanh nghiệp lớn của Ấn Độ niêm yết tại Mỹ đồng loạt tăng mạnh, với Infosys tăng 4,3%, Wipro tăng 6,8%, HDFC Bank tăng 4,4%, trong khi quỹ ETF iShares MSCI India tăng khoảng 3%. Đà tăng này cũng lan tỏa sang nhóm cổ phiếu bán dẫn và trí tuệ nhân tạo, giúp các chỉ số chứng khoán Mỹ quay lại sắc xanh.

Cam kết mua năng lượng Mỹ quy mô lớn

Theo Tổng thống Trump, Thủ tướng Modi cam kết Ấn Độ sẽ “mua hàng Mỹ ở mức cao hơn rất nhiều”, bao gồm hơn 500 tỷ USD năng lượng Mỹ, trong đó có than đá, cùng với công nghệ, nông sản và các sản phẩm khác. Ông Trump cũng cho biết New Delhi sẽ tiến tới việc giảm thuế quan và các rào cản phi thuế quan đối với Mỹ xuống “mức gần bằng không”.

Trước khi Mỹ nâng mạnh thuế nhập khẩu trong năm ngoái, Ấn Độ từng nằm trong nhóm các quốc gia có mức thuế quan cao nhất thế giới, với thuế suất đơn giản trung bình 15,6% và thuế thực tế khoảng 8,2%, theo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Nhiều chi tiết quan trọng vẫn chưa được công bố

Dù vậy, thông báo của ông Trump trên mạng xã hội Truth Social không nêu rõ thời điểm mức thuế mới có hiệu lực, thời hạn để Ấn Độ chấm dứt mua dầu Nga, cũng như danh mục cụ thể các biện pháp giảm rào cản thương mại. Tính đến cuối ngày thứ Hai, Nhà Trắng vẫn chưa ban hành tuyên bố chính thức hoặc thông báo trên Federal Register – những bước cần thiết để thỏa thuận có hiệu lực pháp lý.

Các cơ quan chức năng của Ấn Độ và Nga cũng chưa đưa ra bình luận chính thức. Điều này khiến thị trường vẫn thận trọng trong việc đánh giá tác động thực tế của thỏa thuận.

 

Ấn Độ được “đưa về mặt bằng” với các đối tác châu Á

Theo bà Madhavi Arora, chuyên gia kinh tế tại Emkay Global, thỏa thuận này sẽ đưa Ấn Độ “về cơ bản ngang bằng với các đối tác lớn tại châu Á” khi mức thuế dao động trong khoảng 15–19%. Điều này giúp giảm đáng kể rào cản đối với xuất khẩu của Ấn Độ, đồng thời tạo dư địa ổn định cho đồng rupee.

Thị trường tài chính Ấn Độ đã chịu áp lực nặng nề trong thời gian qua, trở thành một trong những thị trường hoạt động kém nhất trong nhóm các nền kinh tế mới nổi năm 2025, với dòng vốn đầu tư nước ngoài rút ra ở mức kỷ lục.

Doanh nghiệp Mỹ phản ứng trái chiều

Giới doanh nghiệp Mỹ có phản ứng khá thận trọng. Phòng Thương mại Mỹ nhận định đây là bước đi tích cực hướng tới một hiệp định thương mại toàn diện hơn với Ấn Độ, song nhấn mạnh cần xem xét kỹ các điều khoản chi tiết.

Ngược lại, liên minh hơn 800 doanh nghiệp nhỏ mang tên “We Pay the Tariffs” cảnh báo rằng mức thuế 18% hiện nay vẫn cao hơn rất nhiều so với mức 2–3% của năm 2024, đồng thời cho rằng doanh nghiệp Mỹ không nên “ăn mừng quá sớm”, nhất là khi nguy cơ thuế có thể tăng trở lại nếu Ấn Độ không thực hiện đầy đủ cam kết về dầu Nga.

Dầu mỏ và địa chính trị: Tâm điểm của thỏa thuận

Việc Ấn Độ chấm dứt mua dầu Nga được xem là điểm mấu chốt của thỏa thuận. Ấn Độ hiện là quốc gia nhập khẩu dầu lớn thứ ba thế giới, phụ thuộc khoảng 90% nhu cầu trong nước vào nguồn nhập khẩu. Trong những năm qua, dầu Nga giá rẻ đã giúp New Delhi giảm đáng kể chi phí năng lượng sau khi phương Tây áp lệnh trừng phạt Moscow.

Tuy nhiên, dữ liệu của Reuters cho thấy Ấn Độ đã bắt đầu giảm dần lượng mua dầu Nga. Lượng nhập khẩu trung bình trong tháng Một đạt khoảng 1,2 triệu thùng/ngày, dự kiến giảm xuống 1 triệu thùng/ngày trong tháng Hai và còn khoảng 800.000 thùng/ngày vào tháng Ba.

Trong bối cảnh đó, khả năng Ấn Độ tăng mua dầu từ Mỹ và Venezuela sẽ góp phần tái định hình dòng chảy năng lượng toàn cầu, đồng thời củng cố chiến lược của Washington nhằm cô lập Nga trên thị trường dầu mỏ.

Triển vọng phía trước

Thỏa thuận Mỹ – Ấn được công bố trong bối cảnh chính quyền Trump đang chạy đua hoàn tất các thỏa thuận thương mại khung với các đối tác lớn, trước khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết về tính hợp pháp của các mức thuế “có đi có lại”.

Dù còn nhiều chi tiết cần được làm rõ, thỏa thuận này được đánh giá là bước ngoặt quan trọng trong quan hệ thương mại và năng lượng giữa Mỹ và Ấn Độ, với tác động lan tỏa không chỉ tới hai nền kinh tế mà còn tới thị trường năng lượng và trật tự thương mại toàn cầu.

...........................................