Màn kịch đàm phán kỳ lạ giữa Washington và Tehran

Từ việc Mỹ trì hoãn đánh sập hạ tầng năng lượng đến món quà "tàu dầu" đầy ẩn ý tại eo biển Hormuz, cuộc đối đầu này không chỉ diễn ra trên thực địa mà còn là cuộc chiến hạ nhiệt thị trường tài chính và xoa dịu áp lực chính trị nội bộ.

Bước sang tuần thứ 4 của cuộc xung đột, một kịch bản kỳ lạ chưa từng có tiền lệ đang diễn ra: Trong khi Nhà Trắng liên tục phát đi tín hiệu về những cuộc thương lượng "tiến triển tốt", thì phía Tehran lại thẳng thừng phủ nhận. Giữa những lằn ranh đỏ về quân sự, cả Donald Trump và giới lãnh đạo Iran đang chơi một ván bài truyền thông cân não, nơi sự thật về hòa bình chỉ là một phần của chiến thuật sinh tồn.

Màn kịch đàm phán kỳ lạ giữa Washington và Tehran

Sau gần một tháng xung đột, một hiện tượng hiếm thấy đang diễn ra giữa Mỹ và Iran: một bên liên tục khẳng định các cuộc đàm phán đang tiến triển, bên còn lại kiên quyết bác bỏ. Sự lệch pha này phá vỡ thông lệ ngoại giao, nơi các bên thường cùng thừa nhận đối thoại, dù bất đồng sâu sắc.

Tổng thống Donald Trump những ngày qua dồn dập nhắc đến các cuộc “thảo luận hiệu quả” với Iran, thậm chí nêu đích danh các quan chức cấp cao tham gia tiến trình. Những tuyên bố này nhanh chóng tạo hiệu ứng trên thị trường: giá dầu hạ nhiệt, chứng khoán phục hồi sau biến động.

Nhưng ở chiều ngược lại, Tehran liên tục phủ nhận. Các quan chức Iran bác bỏ mọi tuyên bố từ Washington, thậm chí mỉa mai rằng Mỹ đang “tự đàm phán với chính mình”. Khoảng cách giữa lời nói hai phía vì thế không còn là khác biệt quan điểm, mà trở thành một chiến thuật có chủ đích.

Thực tế, theo nhiều nguồn tin, các kênh liên lạc gián tiếp vẫn tồn tại. Vấn đề không nằm ở việc có đàm phán hay không, mà ở việc mỗi bên lựa chọn cách công bố – hoặc che giấu – nó như thế nào.

Với ông Trump, việc liên tục nói về đàm phán mang nhiều tầng ý nghĩa. Trong bối cảnh chiến dịch quân sự chưa nhận được sự ủng hộ rộng rãi, đặc biệt khi giá năng lượng leo thang gây sức ép lên đời sống trong nước, thông điệp “đàm phán đang diễn ra” giúp hạ nhiệt dư luận, ổn định kỳ vọng thị trường và kéo giãn thời gian cho các tính toán quân sự.

Ngược lại, Iran có lý do để phủ nhận. Việc giữ im lặng – hoặc bác bỏ – giúp Tehran duy trì hình ảnh cứng rắn, tránh bị coi là nhượng bộ, đồng thời tận dụng yếu tố bất định để giữ giá dầu ở mức cao. Trong một cuộc đối đầu mà nguồn lực bị bào mòn, áp lực lên kinh tế phương Tây trở thành đòn bẩy không thể bỏ qua.

Diễn biến gần đây càng cho thấy tính toán hai chiều. Mỹ thông báo hoãn tấn công hạ tầng năng lượng Iran thêm thời gian, kèm theo khẳng định rằng đây là kết quả của “yêu cầu từ phía Tehran”. Nhưng ngay sau đó, Iran tiếp tục phủ nhận, giữ nguyên lập trường công khai.

Sự mâu thuẫn này không làm giảm khả năng đàm phán, mà ngược lại, có thể là bước đệm. Khi cả hai bên đều có động cơ giảm thiểu tổn thất về kinh tế, quân sự và uy tín, các kênh đối thoại – dù không được thừa nhận – vẫn có xu hướng mở rộng.

Trong bối cảnh đó, chiến sự không chỉ diễn ra trên thực địa, mà còn trên mặt trận ngôn từ. Mỗi phát biểu không đơn thuần là thông tin, mà là công cụ định hình kỳ vọng, tác động thị trường và gây sức ép đối phương.

Nếu có một điều rõ ràng, thì đó là: đàm phán có thể đang tồn tại theo cách mà không bên nào muốn thừa nhận. Và chính khoảng mờ này mới là nơi cuộc chơi thực sự diễn ra.