Lương tăng không thắng nổi giá cả

Tiền lương tăng thêm 1,5–2 triệu đồng nhưng chi phí sinh hoạt có thể đội lên 2,5–3 triệu đồng, khiến nhiều người lao động rơi vào nghịch lý thu nhập tăng nhưng đời sống vẫn chật vật. Áp lực giá cả đang đặt ra bài toán về chất lượng tăng trưởng và sức mua thực tế của nền kinh tế.

Dù lạm phát bình quân vẫn nằm trong ngưỡng kiểm soát, chi phí ăn uống, nhà ở, giáo dục và y tế tăng nhanh đang bào mòn khả năng chi tiêu của nhiều hộ gia đình.

Tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, đại biểu Quốc hội Châu Quỳnh Dao (đoàn An Giang) chỉ ra khoảng cách đáng chú ý giữa chỉ số lạm phát và chi phí sinh hoạt thực tế.

Theo báo cáo, CPI bình quân 9 tháng năm 2026 tăng khoảng 4,52%. Tuy nhiên, mức tăng này chưa phản ánh đầy đủ áp lực đối với những gia đình dành phần lớn thu nhập cho nhu cầu thiết yếu.

Trong khi nhóm lương thực, thực phẩm tăng khoảng 3,9% theo CPI, chi phí bữa ăn tại các chợ truyền thống có thể tăng 10–15% qua khảo sát thực tế.

Một bữa cơm gia đình bốn người có thể tốn thêm 30.000–50.000 đồng. Nếu duy trì một bữa mỗi ngày, khoản phát sinh tương đương 900.000–1,5 triệu đồng mỗi tháng.

Áp lực còn đến từ nhà ở và dịch vụ. Giá thuê trọ tại một số khu vực tập trung công nhân tăng khoảng 12–18%, trong khi chi phí dịch vụ, y tế và giáo dục tăng khoảng 7,5%.

Với những trường hợp thu nhập tăng 2 triệu đồng nhưng chi tiêu tăng 3 triệu đồng, ngân sách gia đình có thể hụt thêm 1 triệu đồng mỗi tháng.

Sức mua suy yếu tạo áp lực lên doanh nghiệp

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) nhận định mức cải thiện thu nhập thực tế có thể chỉ bằng khoảng một nửa tốc độ tăng danh nghĩa sau khi tính đến lạm phát.

Đây là vấn đề đáng chú ý với thị trường tiêu dùng Việt Nam, nơi sức mua hộ gia đình đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng doanh thu doanh nghiệp.

Khi ngân sách bị thu hẹp, người tiêu dùng có xu hướng ưu tiên thực phẩm thiết yếu, giảm chi tiêu cho hàng hóa không bắt buộc.