Lợi nhuận "mỏng", rủi ro "dày": Cổ phiếu ngân hàng - "ván cược" nên tránh?

Cổ phiếu ngân hàng năm 2025 đối mặt với nhiều thách thức khi lợi nhuận giảm, nợ xấu gia tăng và biên lãi ròng sụt giảm. Nhà đầu tư cần chọn lọc kỹ lưỡng, tập trung vào các ngân hàng có nền tảng tài chính vững mạnh và chiến lược phục hồi rõ ràng.

NIM "xuống dốc không phanh" và nợ xấu "leo thang" đang tạo ra lực cản lớn cho cổ phiếu ngân hàng trong năm 2025, buộc nhà đầu tư phải "cân não" trước quyết định "xuống tiền".

Nhà đầu tư cần tầm nhìn xa và sự chọn lọc kỹ càng khi đầu tư cổ phiếu ngân hàng

Với vai trò là “xương sống” của thị trường chứng khoán Việt Nam, cổ phiếu ngân hàng tiếp tục thu hút sự chú ý mạnh mẽ từ cả giới đầu tư cá nhân lẫn tổ chức trong năm 2025. Tuy nhiên, theo đánh giá từ SSI Research, ngành ngân hàng không còn là một bức tranh đồng nhất của sự tăng trưởng mạnh mẽ, mà đang dần phân hóa rõ rệt. Điều này đặt ra yêu cầu cao đối với nhà đầu tư trong việc chọn lọc và xác định cơ hội đúng đắn.

Lợi nhuận khởi sắc nhưng dưới kỳ vọng

Mặc dù tăng trưởng lợi nhuận trước thuế của toàn ngành ngân hàng trong quý I/2025 đạt 9,3% so với cùng kỳ năm trước, nhưng lại giảm gần 10% so với quý IV/2024. Tín dụng vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực (+3,4%), chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực bất động sản, sản xuất, bán lẻ và chứng khoán. Tuy nhiên, biên lãi ròng (NIM) đã giảm xuống còn 3,16%, mức thấp nhất trong vòng 7 năm qua, gây sức ép lên lợi nhuận ngân hàng, đặc biệt tại các ngân hàng quy mô nhỏ và vừa thiếu lợi thế CASA.

Áp lực nợ xấu gia tăng

Tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống ngân hàng đã tăng lên 2,02%, cao nhất trong 5 năm qua. Tình trạng này đặc biệt nghiêm trọng ở các khoản vay mua nhà tại các dự án bị đình trệ, đặc biệt là tại TP.HCM. Một số ngân hàng quốc doanh cũng đang phải tái cơ cấu các khoản vay trong lĩnh vực vật liệu xây dựng và sản xuất công nghiệp. Mặc dù vậy, nhiều ngân hàng vẫn chưa trích lập dự phòng đầy đủ, tạo ra một rủi ro tiềm ẩn nếu điều kiện kinh tế vĩ mô không thuận lợi trong thời gian tới.

Ai chiếm ưu thế trong cuộc phân hóa?

Trong bối cảnh này, các ngân hàng thương mại cổ phần lớn như Techcombank, MB, ACB và các ngân hàng quốc doanh như BIDV, VietinBank được đánh giá cao nhờ nền tảng tài chính vững mạnh, chi phí huy động vốn thấp, và khả năng tối ưu hóa chi phí. Những ngân hàng này đang tận dụng hiệu quả nguồn vốn giá rẻ từ CASA và có cơ hội phục hồi biên lợi nhuận khi các khoản vay ưu đãi trong giai đoạn 2023–2024 chuyển sang giai đoạn lãi suất thả nổi trong nửa cuối năm nay.

Chiến lược đầu tư: Không còn dư địa “nước lên thuyền lên”

Mặc dù Chính phủ vẫn kiên định với mục tiêu tăng trưởng GDP 8% trong năm 2025, và lãi suất ổn định hỗ trợ phục hồi kinh tế, nhưng rủi ro từ bên ngoài, như căng thẳng thương mại toàn cầu và chính sách tiền tệ từ Mỹ, vẫn tồn tại. Nếu đàm phán thuế quan giữa Việt Nam và Hoa Kỳ không đạt được kết quả mong muốn, các ngân hàng liên quan đến dòng vốn FDI hoặc huy động ngoại tệ sẽ chịu áp lực lớn, tác động tiêu cực đến NIM và định giá cổ phiếu.

Cuộc chơi đòi hỏi sự tỉnh táo và phân tích sâu sắc

Năm 2025 không còn là thời điểm dễ dàng "mua là thắng" với nhóm cổ phiếu ngân hàng. Việc phân tích kỹ lưỡng các yếu tố tài chính, chất lượng tài sản và khả năng phục hồi biên lợi nhuận sẽ quyết định sự thành bại trong đầu tư. Nhà đầu tư nên ưu tiên các ngân hàng có nền tảng vốn mạnh, hệ số CAR cao, kiểm soát tốt tỷ lệ nợ xấu và có chiến lược số hóa rõ ràng.

Đây là thời điểm phù hợp để các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức xem xét lại khẩu vị rủi ro, xây dựng một danh mục đầu tư chiến lược và dài hạn, thay vì chạy theo những biến động ngắn hạn. Sự thận trọng và lựa chọn có chọn lọc sẽ là chìa khóa để tối ưu hóa lợi nhuận trong bối cảnh đầy thử thách này.