Loạt dự án giao thông chậm tiến độ phải tăng tốc

Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư tăng tốc thi công, giải ngân và không tự lùi thời hạn những dự án phải hoàn thành trong năm 2026.

Bộ Xây dựng vừa ban hành công điện yêu cầu các đơn vị trực thuộc và cơ quan liên quan tại Phú Thọ, Ninh Bình, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Đà Nẵng, Đắk Lắk đẩy nhanh tiến độ đầu tư hạ tầng giao thông. Công điện được đưa ra khi một số dự án thi công chậm, tỷ lệ giải ngân chưa đạt kế hoạch, trong khi khối lượng còn lại của năm nay rất lớn và mùa mưa đã bắt đầu.

Trong 6 tháng đầu năm, các chủ đầu tư và nhà thầu phải xử lý nhiều vướng mắc về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng cũng như biến động giá nhiên liệu, vật liệu. Bộ Xây dựng đánh giá những khó khăn này đến nay cơ bản được tháo gỡ nhờ các giải pháp bình ổn giá, bảo đảm nguồn cung và phối hợp với địa phương. Vì vậy, tiến độ trong thời gian tới chủ yếu phụ thuộc vào khả năng điều hành của chủ đầu tư và năng lực triển khai của nhà thầu.

“Tiến độ triển khai và giải ngân các dự án hoàn toàn phụ thuộc vào công tác chỉ đạo, điều hành của các chủ đầu tư, các nhà thầu”, Bộ Xây dựng nhấn mạnh.

Khối lượng công việc còn lại từ nay đến cuối năm là rất lớn, trong khi thời tiết đã bắt đầu vào mùa mưa - Ảnh: Báo Xây dựng

Nhiều dự án thi công chậm

Nhóm dự án do Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh phụ trách đang chậm so với kế hoạch gồm Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Hòa Liên và hai đoạn đường Hồ Chí Minh Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận.

Tình trạng tương tự diễn ra tại các dự án Cần Thơ - Hậu Giang, Hậu Giang - Cà Mau và Mỹ Thuận - Cần Thơ do Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận phụ trách. Ban Quản lý dự án 85 chậm tiến độ dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 46 đoạn TP Vinh - Nam Đàn, trong khi Sở Xây dựng Đà Nẵng được nêu tên tại dự án nâng cấp Quốc lộ 14B.

Hai công trình do Ban Quản lý dự án Hàng hải và Đường thủy phụ trách cũng chưa đạt kế hoạch, gồm nâng cấp Quốc lộ 2 đoạn Vĩnh Yên - Việt Trì và nâng tĩnh không các cầu đường bộ, đường sắt cắt qua tuyến đường thủy nội địa quốc gia giai đoạn 1. Việc nâng tĩnh không nhằm tạo thêm khoảng trống dưới cầu, giúp tàu thuyền lưu thông an toàn và thuận lợi hơn.

Không chỉ các dự án đang xây dựng, một số đoạn cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025 đã khai thác tuyến chính nhưng các hạng mục đi kèm vẫn chậm. Đường gom, đường kết nối, nút giao, phần gia cố mái dốc, hệ thống giao thông thông minh, trạm thu phí và công trình kiểm soát tải trọng xe nhiều lần phải gia hạn, khiến tuyến đường chưa thể vận hành đồng bộ như kế hoạch.

Về giải ngân, Bộ Xây dựng nêu tên các ban quản lý dự án Đường sắt, Hàng hải và Đường thủy, đường Hồ Chí Minh, Mỹ Thuận, Thăng Long cùng các Sở Xây dựng Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Ninh Bình và Ban Quản lý dự án Đắk Lắk. Đây là những đơn vị có kết quả giải ngân vốn đầu tư công chậm so với kế hoạch.

Dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1 thiếu cát, đá - Ảnh: Báo Xây dựng

Không lùi thời hạn nếu thiếu lý do chính đáng

Các chủ đầu tư được yêu cầu hoàn tất sớm thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư, dự án, thiết kế, dự toán và lựa chọn nhà thầu để có thể khởi công đúng kế hoạch. Lãnh đạo đơn vị phải thường xuyên có mặt tại công trường, trực tiếp phối hợp với địa phương xử lý vướng mắc về mặt bằng và nguồn vật liệu thay vì chờ báo cáo từ các cấp trung gian.

Tại những nơi đã có mặt bằng, nhà thầu phải tranh thủ thời tiết thuận lợi để mở thêm mũi thi công, tăng ca và làm cuốn chiếu. Nguồn lực cần ưu tiên cho các hạng mục có khối lượng lớn như cầu, hầm và đoạn nền đường phải đào nhiều đá. Vật liệu cùng các cấu kiện bán thành phẩm cũng phải được chuẩn bị trước tại công trường để tránh gián đoạn khi thời tiết xấu.

Giám đốc các ban quản lý dự án phải theo dõi tiến độ hằng ngày, hằng tuần và xử lý nhà thầu chậm theo điều khoản hợp đồng. Tỷ lệ giải ngân của từng dự án phải đạt hoặc cao hơn kế hoạch, đồng thời trở thành một tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của chủ đầu tư trong năm 2026.

Để tiền vốn ra công trường nhanh hơn, các đơn vị phải rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ thanh toán nội bộ và công khai quy trình cho nhà thầu, tư vấn. Cán bộ hoặc bộ phận không tuân thủ quy trình, gây khó khăn khi làm thủ tục thanh toán sẽ bị xử lý. Việc tăng tốc vẫn phải đi cùng kiểm soát chi phí, bảo đảm chất lượng và ngăn ngừa tham nhũng, thất thoát, lãng phí.

Một số dự án được ấn định mốc khởi công cụ thể. Cục Đường bộ Việt Nam và các Ban Quản lý dự án 85, Hàng hải và Đường thủy phải hoàn thiện thủ tục để khởi công hầm Cù Mông trong tháng 7/2026. Dự án Hành lang đường thủy và logistics phía Nam cùng 3 tuyến Quốc lộ 53, 62 và 91B phải khởi công trong quý 4/2026.

Với những tuyến cao tốc đã khai thác phần đường chính, các ban quản lý dự án phải sớm hoàn thiện nút giao, đường gom, đường kết nối, hệ thống thu phí và các công trình phụ trợ. Bộ Xây dựng đặc biệt lưu ý phần việc còn lại trên cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ và Cần Thơ - Cà Mau, bởi các hạng mục này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng kết nối của người dân, doanh nghiệp và hiệu quả khai thác toàn tuyến.

Các dự án phải hoàn thành trong năm nay gồm tuyến quốc lộ tại Đà Nẵng, mở rộng cao tốc Cao Bồ - Mai Sơn, Chợ Mới - Bắc Kạn, Quốc lộ 46 đoạn TP Vinh - Nam Đàn, Quốc lộ 2 đoạn Vĩnh Yên - Việt Trì, La Sơn - Hòa Liên và hai đoạn đường Hồ Chí Minh Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận. Dự án nâng tĩnh không các cầu đường bộ, đường sắt cắt qua tuyến đường thủy nội địa quốc gia giai đoạn 1 cũng nằm trong nhóm phải về đích.

Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư kiểm soát tiến độ chi tiết đối với từng công trình, không lùi hoặc kéo dài thời hạn nếu không có lý do khách quan, chính đáng. Áp lực hoàn thành vì vậy tập trung vào những tháng cuối năm, khi các công trường vừa phải bù phần chậm trước đó, vừa ứng phó với thời tiết mùa mưa.