Lĩnh vực nào cứ đầu năm chậm, cuối năm lại tăng tốc?

Giải ngân đầu tư công thường dồn vào cuối năm và đã thành quy luật

Theo thông tin mới nhất từ Bộ Tài chính, tỷ lệ ước tính giải ngân đầu tư công 8 tháng đầu năm đạt 35,49% kế hoạch và tương đương 39,15% kế hoạch Thủ tướng giao (ngang ngửa tiến độ cùng kỳ năm ngoái). Trong đó, vốn trong nước đạt gần 41% và vốn nước ngoài hơn 14%.

Có rất ít bộ ngành, địa phương đạt tiến độ giải ngân vốn đầu tư công tốt, gồm 7 Bộ và 12 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt trên 45%. Một số bộ, địa phương có tiến độ giải ngân cao như Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (hơn 73%), Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam (gần 52%), Tiền Giang (gần 64%), Thái Bình (58%), Phú Thọ (57%), Long An (55%).

Khoảng một phần ba địa phương và phần lớn bộ có tỷ lệ giải ngân dưới 35%, trong đó có 3 địa phương và 27 Bộ giải ngân dưới 20%.

Việc giải ngân vốn đầu tư công chậm không phải là vấn đề mới. Số liệu cho thấy cả tốc độ giải ngân và tốc độ thực hiện vốn đầu tư công thực hiện đều theo quy luật đầu năm chậm, cuối năm tăng tốc.

Hồi tháng 5, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Chí Dũng cũng cho biết có một thực tế là, tỷ lệ giải ngân thường tăng dần vào cuối năm và cuối kỳ kế hoạch. Và điều này đang có xu hướng trở thành quy luật. Vì vậy, theo Bộ trưởng, việc nhận định giải ngân nhanh hay chậm cần xem xét đến yếu tố này.

Trong khi đó, Thứ trưởng KH&ĐT Trần Quốc Phương từng lý giải chi đầu tư công là hoạt động có tính chất đặc thù, cần thời gian để tích lũy đủ khối lượng thực hiện và nghiệm thu trước khi thực hiện các thủ tục giải ngân.

"Việc giải ngân đầu tư công thường dồn vào cuối năm khi các dự án đã tích lũy đủ khối lượng để

nghiệm thu và giải ngân đã tồn tại từ rất lâu và gần như đã thành quy luật", Thứ trưởng thông tin

Chuyên gia cho rằng tình hình đầu tư công từ cuối năm 2022 sẽ cải thiện nhiều nhờ hai yếu tố thuận lợi.

Cùng với xuất khẩu, đầu tư công luôn được coi là động lực tăng trưởng kinh tế qua các năm. Điểm sáng đáng chú ý nhất liên quan đến lĩnh vực này phải kể đến năm 2020, khi COVID-19 bùng phát, giải ngân đầu tư công đạt mức cao nhất trong 5 năm. Đầu tư công năm đó được nhắc đến là một yếu tố quan trọng góp phần giúp Việt Nam lọt nhóm tăng trưởng dương bất chấp dịch bệnh.

Năm 2022, đầu tư công càng được chú ý nhiều hơn khi Chính phủ ban hành gói kích thích kinh tế thực hiện trong năm 2022 và 2023, trong đó có hơn 113.000 tỷ đồng chi cho các dự án cơ sở hạ tầng.

Hai thuận lợi cho đầu tư công nửa cuối năm

Dù đầu tư công vẫn tồn tại vấn đề giải ngân chậm, lĩnh vực này vẫn được coi là động lực tăng trưởng năm nay và năm sau. Một trong những lý do là vì gói đầu tư công trong chương trình phục hồi kinh tế hai năm 2022 và 2023.

Trong báo cáo mới nhất, SSI Researh nhấn mạnh đầu tư công được coi là động lực tăng trưởng chính cho 6 tháng cuối năm 2022 và năm 2023.

Sau khi được thông qua tại kỳ họp Quốc hội vào tháng 5 vừa qua, Chính phủ đã nhanh chóng triển khai các dự án đầu tư công trong Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế 2022-2023, bao gồm hai dự án đường vành đai ở Hà Nội và TP HCM, và một số tuyến đường cao tốc.

Hơn nữa, để thúc đẩy tốc độ giải ngân, Chính phủ cũng sẽ áp dụng cơ chế thưởng vượt tiến độ cho các nhà thầu, cũng như thành lập ban chỉ đạo quốc gia về các dự án cơ sở hạ tầng giao thông, và những điều này thể hiện một quyết tâm chính trị rất lớn.