Làn sóng IPO thứ ba thách thức sức chịu đựng của dòng tiền

Được hậu thuẫn bởi cuộc cách mạng rút ngắn thủ tục niêm yết từ Nghị định 245 và triển vọng nâng hạng thị trường từ FTSE Russell, cơn lốc "spin-off" (tách công ty con) này đang đặt sức hấp thụ của sàn VN-Index trước một bài kiểm tra áp lực khốc liệt trong môi trường lãi suất cao.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn sôi động mới khi hàng loạt doanh nghiệp lớn đồng loạt chuẩn bị IPO sau nhiều năm trầm lắng.

Tâm điểm hiện tại là CTCP Đầu tư Điện Máy Xanh (DMX) khi doanh nghiệp này được chấp thuận chào bán gần 180 triệu cổ phiếu với giá 80.000 đồng/cp. Thương vụ dự kiến huy động khoảng 14.360 tỷ đồng, trở thành IPO lớn nhất nhiều năm trở lại đây.

Sau IPO, vốn hóa DMX có thể vượt 102.000 tỷ đồng, đủ sức chen chân vào nhóm doanh nghiệp giá trị nhất sàn chứng khoán và mở ra cơ hội gia nhập rổ VN30 sau niêm yết.

Không chỉ có DMX, thị trường còn chờ đợi loạt cái tên đáng chú ý khác như LPBS, Highlands Coffee, DatVietVAC, Thaco Auto hay nhiều doanh nghiệp bán lẻ, tiêu dùng và giải trí quy mô lớn.

Khác với giai đoạn trước vốn tập trung vào ngân hàng và tài chính, làn sóng IPO hiện tại trải rộng sang bán lẻ, tiêu dùng, công nghệ, nông nghiệp và dịch vụ. Điều này được kỳ vọng giúp thị trường có thêm hàng hóa mới, đồng thời hút mạnh dòng tiền đầu tư dài hạn.

Làn sóng IPO thứ ba có gì khác?

Chứng khoán Việt Nam từng trải qua hai đợt IPO lớn. Giai đoạn 2007-2009 gắn với làn sóng hội nhập sau WTO, còn giai đoạn 2017-2018 là thời kỳ cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp Nhà nước.

Lần này, cấu trúc thị trường đã thay đổi rõ rệt.

Theo nhiều chuyên gia, làn sóng IPO thứ ba chủ yếu đến từ doanh nghiệp tư nhân và mô hình “spin-off” – tách công ty con từ tập đoàn mẹ để gọi vốn mở rộng kinh doanh.

Hàng loạt cái tên như TCBS, VPBankS, DMX, Bách Hóa Xanh, Long Châu, GELEX Infra hay Nông nghiệp Hòa Phát đều đi theo hướng này.

Điểm đáng chú ý là dòng tiền huy động lần này không còn chảy vào ngân sách Nhà nước như trước, mà tập trung phục vụ mở rộng hoạt động doanh nghiệp. Đây được xem là bước chuyển lớn của thị trường vốn Việt Nam.

Lần đầu tiên, nhiều thương hiệu tiêu dùng quen thuộc với người dân cũng chuẩn bị lên sàn như Highlands Coffee, Golden Gate, TH True Milk, F88 hay DatVietVAC. Điều này giúp thị trường đa dạng hơn nhưng đồng thời cũng tạo áp lực lớn về khả năng hấp thụ dòng tiền.

Áp lực mới của thị trường chứng khoán

Làn sóng IPO thứ ba xuất hiện trong bối cảnh VN-Index đang ở vùng đỉnh lịch sử quanh 1.900 điểm, cùng thông tin chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp.

Bên cạnh đó, Nghị định 245/2025/NĐ-CP cũng rút ngắn mạnh thời gian từ IPO đến niêm yết, chỉ còn khoảng 30 ngày thay vì kéo dài nhiều tháng như trước. Điều này giúp doanh nghiệp tăng tốc lên sàn và tranh thủ thời điểm thị trường thuận lợi.

Tuy nhiên, khác với hai giai đoạn trước, môi trường lãi suất hiện nay không còn quá “dễ thở”. Đây được xem là thách thức lớn với thị trường khi dòng tiền đầu tư phải cạnh tranh mạnh hơn với các kênh sinh lời khác.

Nhiều chuyên gia nhận định quy mô IPO giai đoạn này có thể vượt cả hai làn sóng trước cộng lại. Điều đó đồng nghĩa thị trường sẽ phải đối mặt bài toán lớn về thanh khoản và sức chịu đựng dòng tiền.

Dù vậy, điểm tích cực là quy mô chứng khoán Việt Nam hiện đã lớn hơn đáng kể, cùng sự tham gia ngày càng mạnh của nhà đầu tư tổ chức trong và ngoài nước. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thị trường hấp thụ các thương vụ IPO tỷ đô trong thời gian tới.