Làm affiliate có dễ như lời đồn?

Tiếp thị liên kết (affiliate marketing) đang trở thành xu hướng tạo thu nhập phổ biến nhờ rào cản gia nhập thấp. Tuy nhiên, phía sau những câu chuyện doanh thu hàng chục triệu đồng mỗi tháng là cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt, đòi hỏi người tham gia phải đầu tư thời gian, nội dung và chi phí marketing.

Làn sóng affiliate không chỉ tạo cơ hội cho người sáng tạo nội dung mà còn thúc đẩy tăng trưởng thương mại điện tử, song cũng đặt ra bài toán về hiệu quả đầu tư và sự phân hóa thu nhập trên nền tảng số.

Tiếp thị liên kết là hình thức quảng bá sản phẩm hoặc dịch vụ thông qua đường link cá nhân, với hoa hồng khi có giao dịch thành công. Mô hình này thu hút hàng loạt người từ sinh viên, nhân viên văn phòng đến bà nội trợ nhờ chi phí gia nhập rất thấp và không cần nhập hàng hay bỏ vốn ban đầu. Các sàn thương mại điện tử và thương hiệu lớn đã triển khai rộng rãi, tạo cơ hội cho KOL, KOC và người dùng mạng xã hội tham gia.

Chị Nguyễn Quỳnh (28 tuổi, Hà Nội) bắt đầu làm tiếp thị liên kết từ đầu năm 2024 sau khi xem các video khoe doanh thu hàng chục triệu đồng mỗi tháng. Ban đầu, chị kiếm được 300.000-500.000 đồng hoa hồng mỗi tháng và tiếp tục đầu tư vào thiết bị quay video, khóa học cũng như thuê dịch vụ tăng tương tác. Thế nhưng sau 3 tháng, nhiều video chỉ đạt vài trăm đến vài nghìn lượt xem, doanh số sụt giảm mạnh. Tổng hoa hồng nhận được chưa đủ bù đắp chi phí đã bỏ ra. Câu chuyện của chị Quỳnh phản ánh thực tế chung: phần lớn người mới phải mất nhiều tháng xây dựng nội dung, duy trì tần suất đăng bài và chấp nhận giai đoạn gần như không có thu nhập.

Theo ông Nguyễn Bình Minh, Trưởng ban Phát triển nguồn nhân lực Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, tiếp thị liên kết không phải xu hướng mới mà đã phát triển nhiều năm. Mặc dù chi phí gia nhập thấp, điều đó không đồng nghĩa với việc ai cũng dễ kiếm được thu nhập cao. Hiệu quả của mô hình này nhìn chung chỉ ở mức vừa phải. Khi số lượng người tham gia tăng nhanh, mức độ cạnh tranh cũng ngày càng gay gắt, làm giảm tỷ lệ chuyển đổi từ lượt xem sang đơn hàng.

Để tạo ra thu nhập lớn, người làm phải đầu tư kỹ lưỡng về nội dung, marketing và dành nhiều thời gian xây dựng tệp người theo dõi ổn định. Nếu không đầu tư quảng cáo hoặc các hoạt động marketing, tỷ lệ chuyển đổi từ lượt xem sang đơn hàng có thể giảm rất mạnh. Với phần lớn người mới, tiếp thị liên kết nên được xem là nguồn thu nhập phụ, thay vì kỳ vọng nhanh chóng thay thế công việc chính. Để trở thành KOL, KOC có sức ảnh hưởng và tạo được thu nhập ổn định từ affiliate là cả một quá trình dài, chứ không đơn giản chỉ đăng video và gắn đường link bán hàng.