MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

“Lá bùa” trừng phạt của phương Tây đang mất thiêng?

Trừng phạt là con bài quen thuộc mà phương Tây luôn dùng để nhắm vào các đối thủ nhưng trong trường hợp này, nó phản tác dụng.

Khi Shandong Yulong Petrochemical tổ chức lễ khai trương văn phòng tại Singapore cách đây một năm, doanh nghiệp này không ngần ngại thuê cả đoàn múa lân hoành tráng để chúc mừng cho tham vọng vươn ra toàn cầu của dự án lọc hóa dầu trị giá 20 tỷ USD. Đây được xem là biểu tượng của nỗ lực hiện đại hóa ngành công nghiệp lọc dầu tại tỉnh Sơn Đông cũng như của Trung Quốc nói chung.

Thế nhưng, ngày 15/10, sự kỳ vọng ấy bị dội gáo nước lạnh khi Anh bất ngờ áp đặt trừng phạt lên Yulong vì các giao dịch liên quan đến dầu Nga. Chỉ một tuần sau, EU cũng nối gót. Dù cả hai bên đều không nêu cụ thể vi phạm của Yulong, tác động lại xuất hiện tức thời: các nhà cung cấp, đối tác tài chính và khách hàng quốc tế đồng loạt rút lui, ngoại trừ những doanh nghiệp Nga.

Đòn trừng phạt phản tác dụng?

Động thái nhắm vào Yulong cho thấy phương Tây đang mở rộng nỗ lực cắt giảm nguồn thu dầu mỏ của Nga bằng cách gia tăng áp lực lên các doanh nghiệp trung gian ở bên thứ ba. Trước đây, các công ty Trung Quốc bị trừng phạt chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực khai khoáng và thường liên quan đến lệnh cấm nhập khẩu dầu Iran, chứ hiếm khi liên quan trực tiếp đến nguồn cung của Nga.

Theo Reuters, lệnh trừng phạt khiến hoạt động của Yulong bị tê liệt một phần: nguồn cung bị thu hẹp, các đối tác quốc tế đồng loạt rời bỏ, dự án vốn được kỳ vọng trở thành trung tâm lọc hóa dầu hiện đại của Trung Quốc mất dần sức hấp dẫn. Yulong thậm chí phải điều chỉnh chiến lược, từ mục tiêu hướng ra thế giới quay lại tập trung cho thị trường nội địa.

Alexander Brandt, chuyên gia của hãng luật Reed Smith, nhận định cách Anh và EU hành xử trong vụ việc này mang dấu hiệu của “trừng phạt thứ cấp” – một chiến lược mà Mỹ đã sử dụng trong nhiều năm để gây sức ép lên cả những bên liên quan gián tiếp.

Chuỗi tháo chạy của các tập đoàn năng lượng lớn

Chỉ vài ngày sau thông báo của Anh, hàng loạt tập đoàn dầu khí lớn như BP, TotalEnergies và Saudi Aramco đã hủy bỏ các lô hàng dành cho Yulong. Tại Singapore, nhân viên của Yulong bị chặn quyền truy cập vào các nền tảng quan trọng như sàn ICE, dữ liệu LSEG và một số dịch vụ môi giới châu Âu.

Các nhà giao dịch quen thuộc như Vitol và Gunvor cũng ngừng mua các sản phẩm hóa dầu của công ty, báo hiệu sự cô lập ngày càng tăng đối với Yulong trên thị trường quốc tế.

Nga trở thành “phao cứu sinh” bất đắc dĩ

Tuy nhiên, đòn trừng phạt không đem lại hiệu quả như phương Tây kỳ vọng. Một số chuyên gia cho rằng áp lực này thậm chí còn đẩy các doanh nghiệp như Yulong vào thế phải phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn dầu Nga.

“Những nhà máy lọc dầu này rốt cuộc cũng chỉ có một lựa chọn: tăng nhập khẩu dầu thô từ Nga,” Rajesh Chopra từ XAnalysts nhận định.

Thực tế cho thấy Yulong đã mua tới 15 lô dầu Nga trong tháng 11 – gần gấp đôi mức trung bình – và đặt thêm hơn 10 lô khác cho tháng 12. Trước lệnh trừng phạt, dầu Nga chiếm khoảng 40–50% nguồn cung của công ty; hiện nay, con số này đã chiếm phần lớn, gần như toàn bộ.

Mối quan hệ lâu năm giữa Nga và Trung Quốc trong lĩnh vực năng lượng, cùng việc giao dịch song phương không chịu mức giá trần mà phương Tây áp đặt, khiến dầu Nga trở thành lựa chọn “an toàn” cho Yulong.

Trung Quốc lên tiếng

Bắc Kinh đã bác bỏ các lệnh trừng phạt đơn phương và chỉ trích việc đưa Yulong vào danh sách đen, cho rằng đây là hành vi can thiệp sai lệch vào hoạt động thương mại bình thường.

Vụ việc Yulong đặt ra câu hỏi lớn về hiệu quả thực sự của công cụ trừng phạt – vốn lâu nay được xem như “lá bùa” chính sách của phương Tây. Thay vì làm suy yếu dòng chảy dầu Nga, lệnh trừng phạt có thể đang khiến Nga có thêm đối tác phụ thuộc vào nguồn cung của mình — và vô tình đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào thế phân cực sâu sắc hơn.