Khuyến nghị đầu tư: Tránh cổ phiếu chu kỳ, chọn doanh nghiệp có dòng tiền vững
Lợi nhuận doanh nghiệp trong quý I có thể tăng, nhưng đó chủ yếu là hiệu ứng từ nền tảng so sánh thấp. Trong khi đó, những bất ổn từ chính sách thuế mới của Mỹ đang tạo ra thách thức lớn cho thị trường. Đã đến lúc nhà đầu tư phải thay đổi chiến lược: ưu tiên sự ổn định và bền vững thay vì đắm chìm trong những kỳ vọng ngắn hạn đầy rủi ro.
Thị trường chứng khoán Việt Nam khởi đầu năm 2025 với nhiều biến động, dao động quanh mốc 1.250 điểm. Nhà đầu tư hiện đang dõi theo kết quả kinh doanh quý I và những chuyển động lớn từ chính sách kinh tế trong và ngoài nước.
Đặc biệt, động thái áp thuế của Mỹ đối với một loạt mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam đang gây lo ngại về sức ép đối với doanh nghiệp và triển vọng tăng trưởng trong những quý tiếp theo.
Về vấn đề này, ông Bùi Văn Huy, Giám đốc Khối Phân tích và Nghiên cứu FIDT, và ông Trương Đắc Nguyên, Trưởng bộ phận Phân tích chiến lược thị trường của Chứng khoán Tiên Phong (TPS), đã phân tích kỹ về bức tranh lợi nhuận doanh nghiệp, diễn biến thị trường trong quý II và chiến lược đầu tư trong bối cảnh hiện nay.
Dự báo kết quả kinh doanh quý I như thế nào, thưa ông?
Tuy nhiên, một số ngành như dệt may, thủy sản, và gỗ vẫn đang gặp khó khăn do sức cầu yếu từ thị trường nước ngoài. Dù đã có dấu hiệu phục hồi đơn hàng, chi phí đầu vào và biên lợi nhuận vẫn là những trở ngại lớn.
Một vấn đề đáng chú ý là thị trường hiện nay đang đối mặt với một “khoảng trống tăng trưởng” khi mà chiến tranh thương mại toàn cầu đang căng thẳng, đầu ra chưa phục hồi, chi phí đầu vào chưa giảm như mong đợi và tín dụng thì còn dè dặt.
Trong bối cảnh đó, quý I không phải là cuộc đua về lợi nhuận, mà là giai đoạn tập trung vào việc duy trì hoạt động ổn định, kiểm soát chi phí, và đảm bảo sự bền vững. Thị trường giờ đây sẽ nhìn vào chất lượng vận hành – khả năng xoay xở của doanh nghiệp trong việc tiết giảm chi phí, tối ưu hóa tồn kho, và tiết kiệm chi phí lãi vay – hơn là chỉ chăm chú vào con số lợi nhuận ròng cuối cùng.
Những doanh nghiệp có dòng tiền ổn định, ít nợ vay hoặc chủ động được đầu ra đầu vào sẽ được thị trường đánh giá cao hơn trong giai đoạn này.
Những ngành như ngân hàng, bất động sản có thể ghi nhận kết quả tích cực nhờ vào chính sách tháo gỡ pháp lý, hỗ trợ tín dụng, và các doanh nghiệp đầu tư công hưởng lợi từ việc giải ngân vốn nhanh hơn. Ngược lại, bán lẻ, thép, và hàng không vẫn đang chịu sức ép từ yếu tố chi phí, lãi suất và sức mua.
Mặc dù GDP quý I đạt tăng trưởng 6,93%, đây là tín hiệu tích cực, nhưng một phần trong đó đến từ sự tăng trưởng bất thường của khu vực FDI và việc đẩy nhanh tiến độ đơn hàng xuất khẩu trước khi chính sách thuế mới của Mỹ có hiệu lực. Điều này có thể khiến hoạt động sản xuất kinh doanh quý II gặp khó khăn nếu đơn hàng không được duy trì.
Với bối cảnh vĩ mô hiện tại, thị trường chứng khoán quý II sẽ diễn biến như thế nào, thưa ông?
Việc Mỹ áp thuế lên một loạt mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam, dù chỉ là bước đầu và chưa chính thức áp dụng, đã tạo ra tâm lý lo ngại. Những ngành xuất khẩu lớn như dệt may, gỗ, điện tử, và khu công nghiệp sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp.
Tuy nhiên, Việt Nam vẫn còn dư địa để hỗ trợ tăng trưởng, như việc hạ lãi suất, điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, thúc đẩy đầu tư công, và kỳ vọng GDP năm nay đạt mức tăng trưởng khoảng 7-8%. Những yếu tố này sẽ hỗ trợ thị trường. Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn đối mặt với những lực cản đến từ tiêu dùng trong nước chậm hồi phục và niềm tin của doanh nghiệp chưa được cải thiện rõ rệt.
Vì vậy, quý II sẽ là giai đoạn thử thách thực sự cho thị trường, không phải để kỳ vọng vào lợi nhuận tăng vọt, mà là để đánh giá mức độ thích ứng và khả năng chịu đựng của doanh nghiệp trong một môi trường có thể biến động nhanh chóng.
Nhà đầu tư nên thay đổi góc nhìn, không nên kỳ vọng vào sự phục hồi ngắn hạn, mà cần chọn lọc các doanh nghiệp có mô hình bền vững, ít phụ thuộc vào FDI hoặc xuất khẩu, và có khả năng duy trì biên lợi nhuận trong bối cảnh khó khăn.
Điều này phản ánh rõ ràng sự chuẩn bị trước ảnh hưởng của chính sách thuế đối ứng và bất định trong thương mại quốc tế.
Việt Nam từng được kỳ vọng là “điểm tránh bão” trong bối cảnh thuế quan của Mỹ, tương tự như năm 2018, với nhiều đơn hàng được đặt sớm đến quý III năm nay. Tuy nhiên, sau khi Mỹ bắt đầu áp thuế đối ứng, nhiều đơn hàng đã bị tạm hoãn hoặc điều chỉnh.
Đặc biệt, các ngành có biên lợi nhuận thấp như dệt may, thủy sản, giày dép, gỗ, săm lốp sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp từ mức thuế 10%. Mức thuế này dù thấp hơn so với mức ban đầu, nhưng có thể sẽ bào mòn lợi nhuận ngay lập tức đối với các ngành có biên lợi nhuận mỏng.
Nhà đầu tư nên phản ứng như thế nào trong bối cảnh hiện nay, thưa ông?
Danh mục đầu tư nên cân bằng giữa cổ phiếu phòng thủ và cổ phiếu có tiềm năng phục hồi. Đặc biệt, nên tránh xa các doanh nghiệp có đòn bẩy tài chính cao, phụ thuộc nhiều vào thị trường nước ngoài hoặc vào các chính sách ưu đãi dễ thay đổi. Những doanh nghiệp có mô hình kinh doanh đơn giản, tập trung vào thị trường nội địa, biên lợi nhuận ổn định và dòng tiền lành mạnh sẽ hấp dẫn hơn trong giai đoạn này.
Về chiến lược, nhà đầu tư có thể giữ tỷ trọng tiền mặt cao để linh hoạt khi thị trường có biến động. Đồng thời, nên hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính (margin), nhất là khi chưa rõ ràng về tác động dài hạn từ chính sách thuế đối ứng của Mỹ.
Cần tránh các mã cổ phiếu có tính chu kỳ cao, biên lợi nhuận mỏng, và lệ thuộc vào xuất khẩu sang Mỹ và EU. Nhà đầu tư cũng nên hạn chế sử dụng margin để tránh gặp rủi ro khi thị trường có thể thay đổi đột ngột.
Cảm ơn các chuyên gia đã chia sẻ những phân tích rất giá trị
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường