Khi những yêu sách hòa bình trở thành ngòi nổ xung đột

Cuộc khủng hoảng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang lên nấc thang nguy hiểm mới khi cả Mỹ và Iran đồng loạt tung ra những điều kiện ngừng bắn mang tính áp đặt tối đa. Bất chấp các nỗ lực ngoại giao hậu trường, các tuyên bố cứng rắn phát đi từ cả hai phía cho thấy một kịch bản thỏa hiệp đang trở nên xa xỉ hơn bao giờ hết.

Trong khi Tehran tự tin tuyên bố vị thế kẻ chiến thắng trên thực địa để áp đặt "kế hoạch 10 điểm", Washington lập tức đáp trả bằng những điều khoản siết chặt hạt nhân, đẩy thế lưỡng nan của khu vực vào vùng báo động đỏ.

Khi những yêu sách hòa bình trở thành ngòi nổ xung đột

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang khi cả hai bên đồng loạt đưa ra các yêu cầu cứng rắn nhưng chưa cho thấy tín hiệu xuống thang.

Chủ tịch Ủy ban Nội vụ Quốc hội Iran Mohammad Saleh Jokar tuyên bố Tehran mới là bên quyết định các điều khoản cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào, với lý do Iran đang ở “thế thắng” sau các diễn biến quân sự gần đây.

Theo quan chức Iran, kế hoạch 10 điểm mà Tehran đưa ra được xem là “lằn ranh đỏ” không thể nhượng bộ trong quá trình đàm phán với Washington.

Các yêu cầu của Iran bao gồm việc Mỹ công nhận quyền kiểm soát eo biển Hormuz, chấp nhận chương trình làm giàu uranium của Tehran, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, bồi thường thiệt hại chiến tranh và rút lực lượng quân sự Mỹ khỏi khu vực.

Tehran đồng thời nhấn mạnh nước này không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục gia tăng sức mạnh quân sự và năng lực phòng vệ trong bối cảnh xung đột chưa có dấu hiệu kết thúc.

Mỹ bác bỏ nhiều yêu cầu then chốt

Ở chiều ngược lại, Washington cũng đưa ra loạt điều kiện riêng nhằm tiếp tục tiến trình hòa bình với Iran.

Theo các nguồn tin khu vực, Mỹ từ chối chi trả bất kỳ khoản bồi thường nào liên quan tới chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Washington cũng yêu cầu Tehran chuyển khoảng 400 kg uranium làm giàu sang Mỹ và chỉ cho phép một cơ sở hạt nhân tiếp tục hoạt động.

Ngoài ra, Mỹ không đồng ý giải phóng phần lớn tài sản bị phong tỏa của Iran và muốn mọi vấn đề liên quan đến các mặt trận xung đột trong khu vực phải được giải quyết thông qua đàm phán riêng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục phát đi thông điệp cứng rắn khi cảnh báo Iran “sắp hết thời gian” để đạt được thỏa thuận.

Trong bài đăng mới trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump tuyên bố Tehran cần hành động nhanh nếu không muốn phải đối mặt với các cuộc tấn công mạnh hơn trong thời gian tới.

Theo giới quan sát, việc cả Mỹ và Iran cùng nâng yêu cầu và giữ lập trường cứng rắn đang khiến khả năng đạt được thỏa thuận ngừng xung đột trở nên khó khăn hơn. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị chưa hạ nhiệt, nguy cơ leo thang quân sự tại Trung Đông vẫn là yếu tố khiến thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu tiếp tục bất ổn.