JPMorgan cảnh báo cú sốc lạm phát mới

JPMorgan cảnh báo hiện tượng El Nino mạnh kết hợp với giá năng lượng leo thang do căng thẳng địa chính trị có thể làm chậm quá trình hạ nhiệt lạm phát toàn cầu. Áp lực lớn nhất được dự báo sẽ rơi vào các nền kinh tế mới nổi, nơi chi tiêu cho lương thực chiếm tỷ trọng cao.

Nếu El Nino phát triển thành "siêu El Nino" trong những tháng cuối năm, lạm phát thực phẩm toàn cầu có thể tăng mạnh, kéo theo áp lực lên chính sách tiền tệ, lãi suất và triển vọng tăng trưởng kinh tế.

Các dự báo hiện tại chỉ ra xác suất 81% rằng hiện tượng El Niño sẽ phát triển thành một hiện tượng El Niño "rất mạnh" hoặc "siêu mạnh" vào cuối năm 2026, và 97% khả năng hiện tượng này sẽ kéo dài đến năm 2027. Nếu kịch bản này xảy ra, đây sẽ là một trong những đợt El Niño mạnh nhất trong nhiều thập kỷ, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn sản xuất nông nghiệp và chuỗi cung ứng lương thực trên toàn cầu.

Riêng hiện tượng El Niño siêu mạnh ước tính sẽ làm tăng lạm phát lương thực toàn cầu khoảng 0,7 điểm phần trăm ở mức đỉnh điểm. Tuy nhiên, khi kết hợp với sự tăng giá năng lượng làm gia tăng chi phí dầu diesel, phân bón và bao bì thực phẩm, tác động tới lạm phát lương thực toàn cầu có thể tăng gấp đôi lên khoảng 1,3-1,5 điểm phần trăm. Nếu lạm phát giá lương thực đạt 5% trong nửa đầu năm 2027, lạm phát toàn phần toàn cầu có thể tăng thêm khoảng 0,6 điểm phần trăm.

Các thị trường mới nổi ở châu Á và Mỹ Latinh sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất vì lương thực chiếm tỷ trọng lớn hơn trong giỏ hàng tiêu dùng và nông nghiệp nhạy cảm hơn với thời tiết. Ấn Độ, Indonesia, Brazil và Colombia được xác định là những quốc gia đặc biệt dễ bị tổn thương. Đài Loan và Hàn Quốc cũng có vẻ dễ bị ảnh hưởng bởi những cú sốc giá lương thực. Ngược lại, tác động trực tiếp ở châu Âu và các nền kinh tế phát triển khác dự kiến sẽ nhỏ hơn, với chi phí năng lượng cao hơn là nguyên nhân chính.

JPMorgan lưu ý rằng điều kiện hiện tại thuận lợi hơn so với các đợt El Niño lớn trước đây, với lượng dự trữ ngũ cốc toàn cầu ở mức đầy đủ, lượng dự trữ gạo ở châu Á tương đối dồi dào và lạm phát lương thực hiện đang ở mức tương đối thấp. Tuy nhiên, sự kết hợp giữa hiện tượng El Niño mạnh mẽ và một thời kỳ dài giá năng lượng cao có thể tạo ra một cú sốc đáng kể đối với giá lương thực và khiến lạm phát thực phẩm trở thành yếu tố tạo ra sự khác biệt lạm phát giữa các quốc gia.