Iran phát tín hiệu ngoại giao phá băng xung đột với Mỹ

Giữa lúc chảo lửa Trung Đông đang hừng hực khí thế đối đầu, tuyên bố "sẵn sàng chấm dứt xung đột" của Tổng thống Iran đã lập tức kích hoạt làn sóng tăng điểm mạnh nhất nhiều tuần qua trên sàn chứng khoán Mỹ, mở ra kịch bản ngoại giao thực chất nhất từ trước đến nay.

Dù giá dầu hạ nhiệt và các chỉ số tài chính thăng hoa, giới quan sát vẫn thận trọng trước sự "vênh" nhau giữa thiện chí từ Tehran và thái độ cứng rắn từ Tel Aviv, báo hiệu một lộ trình hòa bình đầy rẫy phép thử.

Iran phát tín hiệu ngoại giao phá băng xung đột với Mỹ

Trong một động thái bất ngờ ngày 31/3, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định nước này có "ý chí cần thiết" để khép lại chương xung đột, với điều kiện nhận được các bảo đảm an ninh thỏa đáng. Đây được xem là sự thay đổi giọng điệu mang tính bước ngoặt kể từ khi liên quân Mỹ - Israel mở màn các đợt tập kích phối hợp vào cuối tháng 2.

Tín hiệu này ngay lập tức trở thành liều thuốc tăng lực cho thị trường tài chính. Tại Phố Wall, chỉ số Dow Jones "bay" hơn 1.125 điểm, trong khi Nasdaq Composite ghi nhận mức tăng kỷ lục 3,8%. Sự hưng phấn của giới đầu tư bắt nguồn từ việc họ đã phải chịu đựng chuỗi giảm điểm kéo dài 5 tuần liên tiếp và đang khao khát một thông điệp hòa bình có thể kiểm chứng được.

Giá dầu hạ nhiệt nhưng áp lực lạm phát vẫn bủa vây

Phản ứng trước khả năng đạt được giải pháp ngoại giao, giá dầu Brent đã giảm xuống sát mốc 104 USD/thùng. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo sự nhẹ nhõm này có thể chỉ mang tính nhất thời. Thực tế, người tiêu dùng toàn cầu vẫn đang gồng mình dưới áp lực năng lượng khủng khiếp; điển hình là tại Mỹ, giá xăng đã chính thức vượt ngưỡng 4 USD/gallon – mức cao nhất kể từ cú sốc xung đột Nga - Ukraine năm 2022.

Trong khi phương Tây tạm thời lạc quan, bức tranh kinh tế tại châu Á lại nhuốm màu ảm đạm. Là khu vực phụ thuộc nặng nề vào năng lượng Trung Đông, các thị trường chứng khoán từ Tokyo đến Thượng Hải đều đóng cửa trong sắc đỏ. Những điểm nghẽn hậu cần, đặc biệt là tình trạng đóng cửa eo biển Hormuz, đang đẩy châu Á vào một cuộc khủng hoảng năng lượng diện rộng, bất chấp những tia sáng ngoại giao vừa nhen nhóm.

Bóng đen từ Tel Aviv và phép thử dài hạn

Dù các nhà đầu tư chọn tin vào kịch bản hòa bình, thực tế địa chính trị vẫn vô cùng khốc liệt. Ngay sau phát biểu của ông Pezeshkian, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã dội một gáo nước lạnh khi tuyên bố chiến dịch quân sự nhằm "đè bẹp" Tehran vẫn chưa kết thúc.

Sự tương phản gay gắt giữa một bên là "tín hiệu ngoại giao thực chất" và một bên là quyết tâm quân sự triệt để đang đặt thị trường vào trạng thái thận trọng. Câu hỏi lớn nhất lúc này không còn là Iran có muốn dừng lại hay không, mà là liệu Mỹ và Israel có chấp nhận một kịch bản hòa bình khi các mục tiêu chiến lược vẫn còn dang dở. Tháng 4 sẽ là thời điểm định đoạt: hoặc là một thỏa thuận lịch sử, hoặc chỉ là một nhịp nghỉ ngắn trước khi xung đột bùng phát dữ dội hơn.