Iran "đổi giọng" về thỏa thuận hạt nhân?

Căng thẳng Mỹ - Iran bất ngờ xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt khi Tehran được cho là sẵn sàng xem xét một thỏa thuận hạt nhân mới. Tiến trình mở lại eo biển Hormuz có thể được đẩy nhanh đáng kể, trong khi Washington đang đứng trước lựa chọn tiếp tục gây sức ép quân sự hay trao thêm cơ hội cho ngoại giao. Những diễn biến tại Doha có thể trở thành bước ngoặt đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Theo thông tin được chia sẻ từ cuộc phỏng vấn Ngoại trưởng Iran với Al Jazeera, các nỗ lực trung gian kéo dài 12 giờ của Qatar được cho là đã tạo ra chuyển biến đáng kể trong tiến trình đàm phán giữa Tehran và Washington.

Đáng chú ý, thời hạn dự kiến bắt đầu mở lại eo biển Hormuz được cho là đã rút ngắn liên tiếp, từ 7 ngày xuống 5 ngày và hiện chỉ còn khoảng 2 ngày.

Một thay đổi quan trọng khác nằm ở vấn đề hạt nhân. Thay vì duy trì lập trường không đàm phán cho đến khi các biện pháp trừng phạt được dỡ bỏ, Iran được cho là đang xem xét khả năng đạt được một thỏa thuận mới.

Tehran vẫn nhắc lại các mục tiêu trong biên bản ghi nhớ tháng 7, song thông tin được chia sẻ không đề cập lại yêu cầu bồi thường từng xuất hiện trước đó.

Nếu được xác nhận, đây có thể là bước điều chỉnh đáng kể trong chiến lược thương lượng của Iran, mở đường cho cơ chế nhượng bộ từng phần giữa hai bên.

Theo các thông tin từ truyền thông Trung Đông, một phương án đang được thảo luận là Iran cho phép Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tiếp cận các cơ sở hạt nhân để đánh giá tình trạng thực tế.

Đổi lại, Mỹ có thể từng bước giải tỏa các tài sản bị phong tỏa, thay vì dỡ bỏ toàn bộ biện pháp hạn chế ngay lập tức.

Một kịch bản khác được đề cập là chuyển lượng uranium đã làm giàu của Iran sang Nga, trong khi Trung Quốc có thể tham gia bảo đảm việc thực hiện các cam kết theo từng giai đoạn.

Các cuộc trao đổi dự kiến tiếp tục tại Doha và có khả năng chuyển sang đàm phán trực tiếp giữa đại diện Mỹ và Iran trong những ngày tới.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance được nhắc đến như nhân vật có thể dẫn đầu phái đoàn Washington, trong khi phía Iran có thể do Mohsen Rezaei đại diện.

Nội bộ Washington bất đồng, thị trường dầu chờ tín hiệu

Theo thông tin được dẫn lại từ Axios, chính quyền Mỹ đang tồn tại những quan điểm khác nhau về hướng xử lý xung đột.

JD Vance, Steve Witkoff và Jared Kushner được cho là ủng hộ giải pháp đàm phán. Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nghiêng về việc tiếp tục chiến dịch quân sự, còn Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent được mô tả là ưu tiên gia tăng sức ép kinh tế mà không mở rộng chiến tranh.

Tổng thống Donald Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio được cho là nghiêng về phương án cứng rắn, song vẫn cân nhắc trao thêm cơ hội cho nỗ lực ngoại giao của JD Vance.

Đối với thị trường tài chính, khả năng khôi phục lưu thông qua Hormuz là biến số đặc biệt quan trọng. Tuyến hàng hải này giữ vai trò chiến lược đối với dòng chảy dầu mỏ và khí đốt quốc tế.

Nếu tiến trình mở cửa được triển khai thực chất, phần bù rủi ro địa chính trị trong giá dầu có thể giảm, qua đó hỗ trợ các ngành vận tải, hàng không và doanh nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng.

Ngược lại, các doanh nghiệp khai thác dầu khí có thể chịu tác động từ triển vọng giá dầu hạ nhiệt, dù mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào sản lượng và cơ cấu hợp đồng.

Tuy nhiên, triển vọng hòa dịu vẫn mong manh. Iran tiếp tục khẳng định sẽ đáp trả nếu bị tấn công, cho thấy nguy cơ xung đột tái bùng phát chưa được loại bỏ.