Hormuz trở thành "vũ khí" của Tehran?

Hormuz là tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Mọi biến động tại khu vực này đều tác động trực tiếp đến giá dầu, chi phí vận tải, lạm phát và triển vọng của nhiều nhóm doanh nghiệp trên thị trường tài chính.

Theo các nguồn tin quốc tế, Iran đang đặt quyền kiểm soát eo biển Hormuz vào vị trí trung tâm trong chiến lược đối ngoại. Tehran coi đây là công cụ tạo sức ép hiệu quả nhất đối với Mỹ và các đồng minh, trong bối cảnh xung đột quân sự và ngoại giao chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Hormuz là tuyến vận tải chiến lược kết nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu. Vì vậy, bất kỳ nguy cơ gián đoạn nào tại khu vực này đều khiến thị trường năng lượng nhanh chóng phản ứng.

Giới phân tích cho rằng việc Iran duy trì khả năng kiểm soát tuyến hàng hải này giúp nước này sở hữu một lợi thế đáng kể trên bàn đàm phán. Trong khi hồ sơ hạt nhân từng là trọng tâm của các cuộc thương lượng suốt hơn hai thập kỷ, Hormuz hiện được xem là ưu tiên chiến lược mới của Tehran.

Theo một số chuyên gia, Iran tin rằng nếu nhượng bộ về Hormuz, các yêu cầu từ phía Mỹ có thể tiếp tục mở rộng sang chương trình tên lửa hay các vấn đề an ninh khác.

Thị trường năng lượng tiếp tục chịu áp lực

Việc Hormuz trở thành tâm điểm đối đầu khiến thị trường phải định giá lại rủi ro địa chính trị. Trong những phiên gần đây, giá dầu thế giới đã bật tăng trở lại sau khi xuất hiện lo ngại về nguy cơ gián đoạn vận tải qua khu vực này.

Đối với thị trường tài chính, Hormuz không chỉ ảnh hưởng đến giá dầu mà còn tác động đến chi phí bảo hiểm hàng hải, logistics, vận tải biển và kỳ vọng lạm phát toàn cầu.

Tại Việt Nam, những biến động của giá dầu có thể ảnh hưởng đến nhiều nhóm doanh nghiệp. Nhóm dầu khí thượng nguồn và dịch vụ dầu khí như PVD, PVS, GAS, BSR thường được hưởng lợi khi giá dầu duy trì ở mức cao. Trong khi đó, các doanh nghiệp vận tải, hàng không, hóa chất, nhựa, phân bón và logistics có thể đối mặt với áp lực chi phí đầu vào nếu giá năng lượng tăng kéo dài.

Ngoài ra, diễn biến tại Hormuz cũng có thể tác động đến tỷ giá và chính sách tiền tệ nếu giá dầu neo cao trong thời gian dài, qua đó ảnh hưởng gián tiếp đến mặt bằng lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp niêm yết.

Dù vậy, giới phân tích cho rằng triển vọng thị trường còn phụ thuộc vào khả năng các bên quay trở lại đối thoại. Nếu căng thẳng hạ nhiệt, phần bù rủi ro địa chính trị trên giá dầu có thể nhanh chóng thu hẹp. Ngược lại, bất kỳ diễn biến quân sự mới nào tại Hormuz đều có khả năng tạo ra biến động lớn đối với thị trường năng lượng và chứng khoán toàn cầu.