Hormuz tê liệt, “ông lớn” dầu Trung Đông bất khả kháng

Khi eo biển Hormuz gần như tê liệt vì xung đột khu vực, một trong những nhà xuất khẩu dầu lớn tại Trung Đông đã chính thức “giương cờ trắng” trước nghĩa vụ hợp đồng.

Kuwait kích hoạt điều khoản bất khả kháng

Tập đoàn dầu khí quốc gia Kuwait Petroleum Corporation (KPC) đã gửi thông báo bất khả kháng tới khách hàng từ ngày 17/4, theo thông tin được công bố ngày 20/4.

Đây là lần thứ hai chỉ trong hơn một tháng KPC phải sử dụng điều khoản này, sau lần đầu vào đầu tháng 3. Theo quy định, “bất khả kháng” cho phép doanh nghiệp tạm ngừng thực hiện nghĩa vụ hợp đồng do các yếu tố ngoài tầm kiểm soát.

Hạ tầng hư hại, sản lượng rơi về mức thấp lịch sử

Nguồn tin trong ngành cho biết cơ sở hạ tầng dầu khí của Kuwait đã chịu thiệt hại đáng kể, khiến sản lượng giảm xuống mức thấp tương đương giai đoạn đầu những năm 1990 – thời điểm sau cuộc chiến Iraq.

Ngay cả khi xung đột hạ nhiệt, việc khôi phục hoàn toàn công suất cũng được dự báo sẽ mất nhiều tháng.

Hormuz tắc nghẽn, chuỗi cung ứng năng lượng rối loạn

Việc tuyến hàng hải chiến lược này bị phong tỏa đã khiến hoạt động vận tải dầu mỏ gần như đình trệ. Các kho chứa trong khu vực nhanh chóng đầy lên, gây áp lực lớn lên toàn bộ thị trường năng lượng.

Hormuz vốn là tuyến trung chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu, nên bất kỳ gián đoạn nào cũng có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền về giá cả và nguồn cung.

Theo ước tính của Mỹ, hơn 9 triệu thùng dầu/ngày có thể bị gián đoạn trong riêng tháng 4 do tình hình leo thang.

Áp lực đàm phán gia tăng

Trong bối cảnh căng thẳng chưa hạ nhiệt, Tổng thống Donald Trump cho biết khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran là rất thấp. Lệnh ngừng bắn hiện tại dự kiến hết hiệu lực vào ngày 22/4 (giờ Washington).

Dù vậy, eo biển Hormuz được cho là vẫn sẽ tiếp tục bị phong tỏa trong thời gian tới, khiến áp lực đàm phán giữa các bên ngày càng gia tăng.

Kịch bản xấu cho các nước vùng Vịnh

Việc Hormuz “đóng cửa” được xem là kịch bản tồi tệ nhất đối với các quốc gia vùng Vịnh, vốn phụ thuộc lớn vào xuất khẩu dầu để duy trì ngân sách.

Nhiều nước trong khu vực đã buộc phải cắt giảm sản lượng dầu, khí và sản phẩm tinh chế, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nguồn cung trên thị trường toàn cầu.

Dù Kuwait cho biết có thể khôi phục sản lượng trong vài tháng sau khi xung đột kết thúc, nhưng trong ngắn hạn, cú sốc từ Hormuz vẫn đang tạo ra những biến động lớn đối với thị trường năng lượng thế giới.