Hormuz nóng, dầu dậy sóng

Căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ tăng cường các đòn tấn công nhằm vào Tehran, trong khi lực lượng Houthi cảnh báo trả đũa Saudi Arabia. Nguy cơ gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz và Biển Đỏ đã đẩy giá dầu tăng mạnh, đồng thời làm gia tăng biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Những diễn biến mới tại Trung Đông không chỉ tác động đến giá dầu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng, vận tải biển và triển vọng của nhiều doanh nghiệp dầu khí. Trong bối cảnh thị trường tài chính nhạy cảm với rủi ro địa chính trị, các nhà đầu tư đang theo dõi sát nguy cơ xung đột lan rộng tại khu vực sản xuất năng lượng lớn nhất thế giới.

Thị trường năng lượng toàn cầu bước vào tuần mới với tâm lý thận trọng sau khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang. Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc Tehran vi phạm thỏa thuận ngừng bắn tạm thời và tuyên bố Washington sẽ thực hiện các cuộc tấn công mạnh hơn nếu Iran tiếp tục các hành động quân sự.

Đáp lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã tiến hành các đợt đáp trả nhằm vào căn cứ quân sự Mỹ trong khu vực vùng Vịnh. Song song đó, Tehran cảnh báo sẽ coi mọi hành động hỗ trợ hậu cần cho Mỹ tại eo biển Hormuz là hành động thù địch.

Một diễn biến đáng chú ý khác là tuyên bố của ông Trump về việc tái áp đặt phong tỏa các cảng biển của Iran và đề xuất thu "phí bảo vệ" đối với tàu hàng đi qua eo biển Hormuz. Dù chưa công bố cơ chế triển khai, động thái này ngay lập tức làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới.

Theo dữ liệu thị trường, giá dầu Brent có thời điểm tăng hơn 9% khi nhà đầu tư phản ứng với nguy cơ nguồn cung bị ảnh hưởng. Giới phân tích cho rằng giá dầu thường biến động trước cả khi nguồn cung thực tế bị gián đoạn, bởi thị trường luôn định giá trước các rủi ro địa chính trị.

Rủi ro lan rộng sang vận tải biển và doanh nghiệp năng lượng

Bên cạnh Hormuz, tình hình tại Biển Đỏ cũng trở nên căng thẳng hơn khi lực lượng Houthi cáo buộc Saudi Arabia không kích sân bay quốc tế Sana’a và tuyên bố sẽ có biện pháp đáp trả. Trước đó, Houthi nhiều lần cảnh báo có thể phong tỏa eo biển Bab al-Mandab – cửa ngõ kết nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương.

Theo Kpler, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz cuối tuần qua giảm hơn 50% so với một tuần trước, chỉ còn khoảng 19 tàu. Nhiều hãng vận tải chuyển sang các tuyến đường được Iran phê duyệt hoặc tạm thời hạn chế hoạt động do lo ngại rủi ro an ninh.

Đối với thị trường tài chính, giá dầu tăng thường hỗ trợ triển vọng doanh thu và lợi nhuận của nhóm doanh nghiệp thượng nguồn, khai thác và dịch vụ dầu khí. Tuy nhiên, biến động này cũng có thể tạo áp lực lên các doanh nghiệp vận tải, hàng không, logistics, hóa chất và những ngành có tỷ trọng chi phí nhiên liệu lớn.

Trong khi đó, Liên Hợp Quốc cùng Qatar và Oman đang thúc đẩy các nỗ lực hòa giải nhằm tránh nguy cơ xung đột lan rộng. Dù vậy, các chuyên gia nhận định thị trường vẫn sẽ duy trì trạng thái nhạy cảm cho đến khi xuất hiện tín hiệu rõ ràng về tiến trình đối thoại giữa các bên.

Nếu căng thẳng kéo dài, không chỉ giá dầu mà chi phí vận tải, bảo hiểm hàng hải và chuỗi cung ứng toàn cầu cũng có thể tiếp tục chịu tác động, qua đó ảnh hưởng đến triển vọng kinh doanh của nhiều doanh nghiệp niêm yết trong các quý tới.