Hormuz là "vũ khí hạt nhân" của Iran?

Dù giá dầu thế giới đã hạ nhiệt sau khi nguồn cung Trung Đông dần phục hồi, giới đầu tư vẫn theo dõi chặt mọi diễn biến liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu.

Trong phát biểu đăng tải trên mạng xã hội MAX của Nga, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev nhận định Iran đang sở hữu một "vũ khí" có sức răn đe không kém năng lực hạt nhân, đó là eo biển Hormuz.

Theo ông Medvedev, với vị trí chiến lược nằm giữa Iran và Oman, Hormuz không chỉ là tuyến hàng hải quốc tế quan trọng mà còn là đòn bẩy địa chính trị đặc biệt. Khả năng gián đoạn lưu thông qua khu vực này đủ tạo ra sức ép lớn đối với thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Quan chức Nga cũng đề cập eo biển Bab el-Mandeb như một điểm nghẽn chiến lược khác có thể ảnh hưởng tới hoạt động vận tải biển giữa châu Á và châu Âu nếu xảy ra xung đột.

Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh cơ chế bảo đảm an ninh tại Hormuz vẫn là một trong những nội dung còn nhiều bất đồng trong các cuộc tiếp xúc giữa Mỹ và Iran.

Rủi ro với thị trường dầu chưa biến mất

Những tuần gần đây, giá dầu Brent đã lùi về quanh 72 USD/thùng, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn căng thẳng quân sự leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc hoạt động vận tải qua Hormuz từng bước được khôi phục, trong khi nhiều nước OPEC tăng sản lượng trở lại, góp phần giảm bớt lo ngại thiếu hụt nguồn cung.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng rủi ro địa chính trị vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn.

Hormuz hiện là tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu cùng khối lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Chỉ cần xuất hiện nguy cơ gián đoạn vận tải hoặc leo thang quân sự, giá dầu có thể biến động mạnh chỉ trong thời gian ngắn.

Chính vì vậy, mọi tuyên bố liên quan đến an ninh Hormuz đều được thị trường năng lượng theo dõi sát sao.

Doanh nghiệp năng lượng tiếp tục chịu tác động

Đối với Việt Nam, biến động giá dầu thế giới vẫn là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến nhóm doanh nghiệp dầu khí.

Nếu giá dầu duy trì ổn định quanh vùng hiện tại, áp lực chi phí nhiên liệu đối với các doanh nghiệp vận tải, hàng không và logistics sẽ giảm bớt, trong khi hoạt động điều hành giá xăng dầu trong nước cũng thuận lợi hơn.

Ngược lại, nếu căng thẳng tại Hormuz bất ngờ leo thang khiến giá dầu tăng mạnh trở lại, triển vọng lợi nhuận của nhóm doanh nghiệp thượng nguồn dầu khí có thể được cải thiện, nhưng đồng thời áp lực lạm phát, chi phí vận tải và giá nguyên liệu đầu vào của nhiều ngành sản xuất cũng sẽ gia tăng.

Hiện thị trường đang hướng sự chú ý vào tiến trình đàm phán Mỹ - Iran cũng như các phát biểu từ các bên liên quan. Trong ngắn hạn, Hormuz vẫn được xem là biến số quan trọng quyết định xu hướng giá dầu và tâm lý của nhà đầu tư trên thị trường tài chính toàn cầu.