Hơn 50% sữa công thức tại Mỹ chứa chì và thạch tín

Một báo cáo chấn động từ Consumer Reports phát hiện hơn một nửa trong số 49 sản phẩm sữa công thức phổ biến tại Mỹ chứa dấu vết kim loại nặng và hóa chất PFAS. Dù nồng độ hiện tại vẫn nằm trong ngưỡng "chấp nhận được", phát hiện này đã phơi bày những lỗ hổng trong quy định quản lý thực phẩm cho đối tượng nhạy cảm nhất: trẻ sơ sinh.

Tổ chức Consumer Reports vừa tiến hành kiểm nghiệm 49 sản phẩm sữa công thức phổ biến tại Mỹ, bao gồm sữa bột, sữa dạng lỏng, sản phẩm dùng protein thay thế và các công thức dành cho trẻ có cơ địa dị ứng.

Kết quả cho thấy hơn một nửa số mẫu chứa lượng nhỏ kim loại nặng như asen (thạch tín) và chì, đồng thời ghi nhận dấu vết của PFAS – nhóm hóa chất công nghiệp có khả năng tồn lưu lâu dài trong môi trường.

Nhiều kim loại nặng được tìm thấy trong sữa công thức tại Mỹ

Theo bà Sana Mujahid, quản lý nghiên cứu và kiểm nghiệm an toàn thực phẩm của Consumer Reports, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là nhóm đặc biệt nhạy cảm với các chất ô nhiễm trong thực phẩm.

Ở giai đoạn đầu đời, hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện, khiến cơ thể dễ bị tác động bởi các chất độc hại. Ngay cả khi tồn tại ở nồng độ thấp, kim loại nặng vẫn có thể gây ảnh hưởng nếu phơi nhiễm kéo dài.

Một số nghiên cứu trước đây cũng cho thấy chì và asen có thể liên quan đến nguy cơ ảnh hưởng phát triển thần kinh, đặc biệt trong giai đoạn não bộ của trẻ đang hình thành.

Nguồn phơi nhiễm không chỉ đến từ sữa

Consumer Reports lưu ý rằng sữa công thức không phải là nguồn phơi nhiễm duy nhất. Trong nhiều trường hợp, nguồn nước dùng để pha sữa cũng có thể chứa kim loại nặng hoặc hóa chất nếu hệ thống cấp nước bị ô nhiễm.

Do đó, mức độ phơi nhiễm thực tế của trẻ có thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ chất lượng nước sinh hoạt, nguồn nguyên liệu thực phẩm đến điều kiện môi trường.

Các chuyên gia cho biết việc tồn tại dấu vết kim loại nặng ở mức rất thấp trong thực phẩm là hiện tượng không hiếm gặp, do các chất này vốn tồn tại trong đất, nước và môi trường tự nhiên.

Trong sản xuất sữa công thức, nguyên liệu như sữa, ngũ cốc hoặc protein thực vật có thể hấp thụ kim loại nặng từ môi trường. Ngoài ra, tạp chất cũng có thể phát sinh trong quá trình chế biến hoặc đóng gói nếu quy trình kiểm soát chất lượng không đủ chặt chẽ.

Dù vậy, Consumer Reports nhấn mạnh các sản phẩm được kiểm nghiệm vẫn được đánh giá là an toàn cho trẻ sử dụng, khi hầu hết các mẫu chỉ chứa chất ô nhiễm ở mức thấp và chưa vượt ngưỡng nguy cơ nghiêm trọng.

Khoảng trống trong quy định quản lý

Báo cáo cũng chỉ ra một số hạn chế trong hệ thống quản lý hiện nay tại Mỹ. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) chưa thiết lập mức giới hạn cụ thể đối với một số kim loại nặng trong sữa công thức, đồng thời các nhà sản xuất cũng không bắt buộc phải kiểm tra PFAS trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.

Một khảo sát trước đó của Consumer Reports công bố năm ngoái cũng từng ghi nhận dấu vết chì và asen trong một số loại sữa bột dành cho trẻ sơ sinh. Sau kết quả này, cơ quan quản lý thực phẩm Mỹ đã cam kết tăng cường giám sát ngành hàng.

Bên cạnh các mẫu có phát hiện tạp chất, báo cáo mới cũng ghi nhận nhiều sản phẩm đạt mức an toàn cao. Trong số 23 loại sữa công thức dạng lỏng dành cho trẻ sơ sinh, có 8 sản phẩm không phát hiện kim loại nặng hoặc chỉ ở mức rất thấp.

Theo Consumer Reports, điều này cho thấy phụ huynh vẫn có thể tìm được nhiều lựa chọn an toàn với chi phí hợp lý trên thị trường.

Một số sản phẩm sữa công thức trong kiểm nghiệm được đánh giá có mức an toàn cao 

Doanh nghiệp sữa công thức lên tiếng

Sau khi báo cáo được công bố, một số doanh nghiệp lớn trong ngành sữa công thức đã đưa ra phản hồi.

Abbott Nutrition và Mead Johnson – hai nhà sản xuất chiếm khoảng một nửa thị phần sữa công thức tại Mỹ – cho rằng sự hiện diện của một lượng rất nhỏ kim loại nặng trong thực phẩm là điều khó tránh khỏi do các chất này tồn tại tự nhiên trong môi trường.

Đại diện Abbott cho biết các sản phẩm của hãng vẫn đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn an toàn dành cho trẻ sơ sinh, đồng thời doanh nghiệp duy trì hệ thống kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt trong toàn bộ chuỗi sản xuất.

Mead Johnson cũng khẳng định công ty áp dụng nhiều biện pháp kỹ thuật nhằm giảm thiểu tối đa tạp chất trong nguyên liệu và thành phẩm, đồng thời nhấn mạnh rằng các sản phẩm của hãng đều đáp ứng hoặc vượt tiêu chuẩn an toàn của cơ quan quản lý Mỹ và các tổ chức quốc tế.

Theo doanh nghiệp này, ngay cả trong báo cáo của Consumer Reports, tất cả các sản phẩm được kiểm nghiệm vẫn được đánh giá là an toàn cho trẻ sơ sinh.

Nhu cầu siết chặt giám sát

Các chuyên gia cho rằng sữa công thức vẫn là nguồn dinh dưỡng quan trọng đối với nhiều trẻ sơ sinh, đặc biệt trong trường hợp trẻ không thể bú mẹ hoàn toàn.

Tuy nhiên, những phát hiện mới cho thấy cần tăng cường giám sát an toàn thực phẩm và minh bạch tiêu chuẩn chất lượng, nhằm giảm thiểu tối đa nguy cơ ô nhiễm trong chuỗi sản xuất và bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ.