Hóa đơn điện tử: Nhiều khó khăn cần tháo gỡ trước khi bỏ thuế khoán

Chính phủ đặt mục tiêu đạt 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 theo Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị. Để hiện đại hóa quản lý thuế, từ ngày 1/1/2026, hình thức thuế khoán sẽ chấm dứt, các hộ kinh doanh buộc phải kê khai, sử dụng hóa đơn điện tử kết nối trực tiếp với cơ quan thuế.

Tuy nhiên, thực tế triển khai đang bộc lộ nhiều vướng mắc.

Tiểu thương than gánh nặng chi phí

Tại tọa đàm “Tháo gỡ vướng mắc hóa đơn điện tử, hướng tới 2 triệu doanh nghiệp” ngày 20/8, bà Nguyễn Thái Trang, tiểu thương chợ sỉ An Đông (TP.HCM) chia sẻ: “Chúng tôi phải mua laptop, máy in mã vạch, máy in A4… Trong khi ki-ốt chỉ 2m², thuê thêm kế toán 8-9 triệu đồng/tháng là quá sức”.

Theo bà Trang, quy định buộc xuất hóa đơn ngay thời điểm bán còn gây mâu thuẫn với đặc thù ngành hàng sỉ, khiến dòng tiền bị áp lực nặng nề. “Sau 32 năm kinh doanh, tôi chưa bao giờ bế tắc như hiện tại”, bà bày tỏ.

Cùng cảnh ngộ, bà Trần Thị Thu Thùy, tiểu thương 39 năm kinh nghiệm, cho rằng rào cản lớn nhất với người lớn tuổi là công nghệ. “Hơn 1.000 hộ từng mua phần mềm kế toán giá 1-2 triệu nhưng không ai biết sử dụng, gây lãng phí trong lúc làm ăn khó khăn”, bà nói.

Ngoài ra, nhiều hộ còn phản ánh cách áp thuế khoán bất hợp lý. Bà Thuỳ cho biết, suốt hơn 10 năm bà nộp thuế cố định 5,175 triệu đồng/tháng, trong khi doanh thu thực tế chưa đến 1 triệu/ngày.

Doanh nghiệp cũng khó cạnh tranh

Không chỉ tiểu thương, doanh nghiệp cũng chịu áp lực. Ông Võ Quang Phúc, Tổng giám đốc CTCP Phát triển Thương mại Mekong Việt Nam, nhận định: “Doanh nghiệp tiên phong áp dụng hóa đơn điện tử phải cộng thêm chi phí, khiến giá bán cao hơn. Trong khi đó, hộ kinh doanh chưa thực hiện vẫn có lợi thế cạnh tranh. Điều này dễ dẫn đến nguy cơ thất thu và làm nản lòng những đơn vị tuân thủ”.

Doanh nghiệp công nghệ, cơ quan thuế vào cuộc hỗ trợ

Trước những lo ngại trên, các nhà cung cấp giải pháp và cơ quan thuế khẳng định sẽ đồng hành cùng người kinh doanh.

Ông Nguyễn Gia Bảo Long – Giám đốc phát triển kinh doanh Haravan cho biết, đơn vị đang hỗ trợ miễn phí 3 tháng giải pháp bán hàng tích hợp hóa đơn điện tử, giúp tiểu thương vừa tuân thủ pháp luật vừa quản lý hiệu quả.

Đại diện VNPT, ông Nguyễn Quốc An nhấn mạnh hệ sinh thái giải pháp đơn giản, dễ dùng, cùng đội ngũ nhân sự đến tận phường xã hướng dẫn, hỗ trợ 24/7.

Về phía quản lý nhà nước, ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Cục trưởng Cục Thuế TP.HCM, cho biết sẽ phối hợp cùng nhà cung cấp để hỗ trợ miễn phí giải pháp hóa đơn điện tử cho gần 250.000 hộ kinh doanh từ năm 2026. Cán bộ thuế sẽ trực tiếp đến tận nơi hướng dẫn cài đặt, kể cả ngoài giờ hành chính.

Cần lộ trình hợp lý

Theo các chuyên gia, chủ trương hóa đơn điện tử là đúng đắn, nhưng việc thực thi cần được điều chỉnh để không tạo thêm gánh nặng. Ông Nguyễn Thái Bình, Phó Tổng biên tập Báo Pháp luật TP.HCM, nhận định: “Con đường từ chính sách đến thực tiễn chưa bao giờ là đường thẳng. Điều quan trọng là củng cố niềm tin rằng Nhà nước và ngành thuế đang đồng hành, hỗ trợ chứ không chỉ giám sát, kiểm tra”.