Hàng nghìn ha đất bị bỏ trống, lấn chiếm: Thanh tra Chính phủ nói gì?

Mới đây, Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra việc quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ các công ty nông, lâm nghiệp thuộc VINAPACO tại Tây Nguyên, qua đó chỉ ra nhiều hạn chế, thiếu sót và vi phạm trong quản lý đất đai qua nhiều thời kỳ.

Công ty TNHH MTV Nguyên liệu Giấy Miền Nam, đơn vị do Tổng Công ty Giấy Việt Nam (VINAPACO) sở hữu 100% vốn, đưa 1.266,58ha đất tại Kon Tum vào trồng rừng từ năm 2001 nhưng chưa đăng ký với cơ quan Nhà nước. Doanh nghiệp còn có sai phạm trong giao khoán đất, thiếu kiểm tra giám sát, dẫn tới trồng cao su không đúng quy hoạch và mục đích sử dụng đất.

VINAPACO bị chỉ ra chậm ban hành điều lệ công ty con, thiếu kiểm tra phương án sử dụng đất và cho phép khai thác một số diện tích rừng chưa đúng chỉ đạo.

Tập đoàn Tân Mai, nơi VINAPACO nắm 22,73% vốn, để xảy ra tình trạng đất rừng bị lấn chiếm, xâm canh trái phép với tổng diện tích hàng nghìn ha tại Đắk Lắk, Đắk Nông và Lâm Đồng. Ngoài ra, hàng nghìn ha đất được thuê nhưng để trống, chưa đưa vào sử dụng.

Tân Mai cũng chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính về tiền thuê đất đối với hơn 650ha tại Lâm Đồng.

Thanh tra Chính phủ cho rằng nguyên nhân xuất phát từ cả yếu tố khách quan và chủ quan, trong đó nổi bật là công tác quản lý của các doanh nghiệp còn lỏng lẻo, thiếu kiểm tra, chậm hoàn thiện thủ tục pháp lý, trong khi chính quyền địa phương chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý đất đai.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tập thể, cá nhân qua các thời kỳ. Nếu quá trình xử lý phát hiện dấu hiệu vi phạm hình sự gây thiệt hại tiền, tài sản Nhà nước, hồ sơ sẽ được chuyển cơ quan chức năng để điều tra, xử lý.

VINAPACO hiện có vốn điều lệ 1.213 tỷ đồng, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực trồng rừng, khai thác gỗ và sản xuất giấy. Tính đến cuối năm 2025, tổng công ty có 1.770 cán bộ, công nhân viên và người lao động.