Hàng không "nghẹt thở" vì giá xăng dầu vọt đỉnh

Xung đột Trung Đông không chỉ làm đảo lộn mạng lưới bay toàn cầu mà còn đẩy chi phí nhiên liệu Jet A1 tăng vọt. Trong bối cảnh chi phí vận hành đội thêm 60-70%, các hãng hàng không nội địa đang đứng trước bài toán sinh tồn, buộc phải kiến nghị Chính phủ kích hoạt các cơ chế hỗ trợ khẩn cấp về thuế và tín dụng.

Diễn biến căng thẳng tại Trung Đông đã khiến thị trường năng lượng biến động mạnh, trong đó giá nhiên liệu Jet A1 – loại nhiên liệu chính cho máy bay – tăng gấp ba lần so với thời điểm trước khi xung đột xảy ra.

Theo cơ quan quản lý ngành hàng không, mức tăng này có thể khiến chi phí khai thác của các hãng bay đội lên khoảng 60–70%, tạo áp lực lớn lên hoạt động vận tải hàng không.

Xung đột cũng làm gián đoạn nhiều tuyến bay nối châu Âu với châu Á qua khu vực Trung Đông. Việc đóng cửa hoặc hạn chế không phận tại một số quốc gia khiến nhiều hãng hàng không buộc phải điều chỉnh lộ trình, kéo dài thời gian bay và phát sinh thêm chi phí khai thác.

Không chỉ vận chuyển hành khách, chuỗi vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không cũng bị ảnh hưởng khi nhiều chuyến bay phải hủy hoặc thay đổi lịch trình.

Ngoài ra, giá dầu Diesel tăng cũng khiến chi phí vận hành tại các cảng hàng không tăng theo, tạo thêm gánh nặng cho toàn ngành.

Nguy cơ “càng bay càng lỗ”

Đại diện một hãng hàng không cho biết nguồn cung nhiên liệu trong thời gian tới có thể gặp khó khăn, đặc biệt là từ tháng 4. Doanh nghiệp hiện phải tận dụng lượng nhiên liệu dự trữ từ tháng trước, đồng thời triển khai các biện pháp tiết kiệm để duy trì hoạt động khai thác.

Theo ước tính, nếu giá nhiên liệu tăng lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng gấp đôi. Khi đó, hoạt động khai thác chuyến bay có thể rơi vào tình trạng càng bay càng thua lỗ.

Hiện nay, phần lớn nhiên liệu hàng không tại Việt Nam được nhập khẩu từ Singapore, Thái Lan và Trung Quốc, chiếm khoảng 70–80% tổng nguồn cung. Phần còn lại đến từ các nhà máy lọc dầu trong nước.

Các đơn vị cung ứng cho biết vẫn có thể đảm bảo nhiên liệu cho hoạt động bay trong ngắn hạn, nhưng tình hình dài hạn còn phụ thuộc nhiều vào diễn biến của thị trường năng lượng và căng thẳng tại Trung Đông.

Doanh nghiệp kiến nghị hỗ trợ

Trước áp lực chi phí ngày càng lớn, các hãng hàng không đề xuất cơ quan quản lý xem xét một số giải pháp hỗ trợ như miễn hoặc giảm thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng mong muốn có cơ chế điều hành linh hoạt đối với việc phân bổ slot bay và hỗ trợ về tín dụng, tương tự các biện pháp đã từng áp dụng trong giai đoạn dịch Covid-19.

Các cơ quan quản lý đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan để nghiên cứu các giải pháp ổn định hoạt động vận tải hàng không, bao gồm chính sách thuế, phí, giá dịch vụ và hỗ trợ tài chính.

Ngoài ra, ngành hàng không cũng được khuyến nghị tăng cường dự trữ nhiên liệu trong thời gian phù hợp, đồng thời đa dạng hóa nguồn nhập khẩu để đảm bảo nguồn cung ổn định trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu nhiều biến động.