Giá vật liệu "ăn mòn" túi tiền nhà thầu

Làn sóng tăng giá vật liệu xây dựng trên diện rộng từ đầu tháng 3 đang đẩy các nhà thầu vào thế chân tường. Với mức giá thép, cát, bê tông nhảy múa mỗi ngày, lợi nhuận của doanh nghiệp không chỉ bị "bào mỏng" mà nhiều đơn vị đang đối mặt với kịch bản cay đắng: Càng thi công càng lỗ.

Từ việc thắt lưng buộc bụng, tinh giản nhân sự đến tạm dừng dự án, giới thầu xây dựng đang xoay xở trong tuyệt vọng để sống sót qua cơn bão giá chưa có hồi kết.

Làn sóng tăng giá vật liệu xây dựng đang lan rộng, tạo áp lực lớn lên toàn bộ chuỗi thi công. Từ thép, cát, đá đến xi măng, bê-tông – hầu hết các mặt hàng chủ lực đều đồng loạt điều chỉnh tăng chỉ trong thời gian ngắn.

Giá thép dẫn đầu xu hướng, với nhiều đợt tăng liên tiếp. Mức điều chỉnh từ vài trăm nghìn đồng mỗi tấn khiến chi phí đầu vào đội lên nhanh chóng. Không chỉ một doanh nghiệp riêng lẻ, mặt bằng giá toàn ngành đều dịch chuyển theo chiều hướng đi lên.

Các vật liệu cơ bản khác cũng không nằm ngoài vòng xoáy. Gạch, cát, bê-tông tươi đồng loạt tăng giá, trong đó bê-tông ghi nhận mức tăng mạnh chỉ sau vài tuần, đẩy chi phí thi công lên đáng kể.

Áp lực dồn mạnh lên các nhà thầu, đặc biệt với những hợp đồng ký theo đơn giá cố định. Khi chi phí đầu vào tăng nhưng giá trị hợp đồng không thay đổi, biên lợi nhuận bị bào mòn nhanh chóng, thậm chí chuyển sang thua lỗ.

Nguyên nhân chính được chỉ ra là biến động giá nhiên liệu dưới tác động của yếu tố địa chính trị, kéo theo chi phí sản xuất và vận chuyển tăng cao. Đây là cú đẩy khiến toàn bộ thị trường vật liệu bị “đội giá” theo chuỗi.

Trước sức ép này, nhiều doanh nghiệp buộc phải tái cấu trúc hoạt động. Một số rà soát lại tiến độ dự án, tạm hoãn các kế hoạch chưa cấp thiết, đồng thời đẩy nhanh các công trình đang triển khai để giảm rủi ro phát sinh chi phí.

Các giải pháp tiết giảm cũng được triển khai mạnh: tinh gọn bộ máy, tối ưu sử dụng vật liệu, thậm chí nghiên cứu phương án thay thế bằng vật liệu tái chế. Trong bối cảnh hiện tại, mục tiêu không còn là tối đa hóa lợi nhuận mà là giữ được cân bằng tài chính.

Ở góc độ vĩ mô, giá vật liệu leo thang đang trở thành lực cản đối với các dự án đầu tư công, đặc biệt là những công trình sử dụng hợp đồng trọn gói. Khi chi phí tăng nhưng cơ chế điều chỉnh chưa kịp thời, áp lực dồn về phía nhà thầu ngày càng lớn.

Các hiệp hội ngành nghề kiến nghị cần theo dõi sát diễn biến thị trường, xây dựng cơ chế cập nhật giá linh hoạt hơn để phản ánh đúng thực tế. Đồng thời, cần có giải pháp bình ổn giá nhiên liệu và vật liệu đầu vào nhằm giảm áp lực chi phí.

Một số đề xuất đáng chú ý gồm cho phép điều chỉnh hợp đồng theo biến động giá, gia hạn tiến độ với các dự án chịu tác động mạnh, và thiết lập cơ chế chia sẻ rủi ro giữa chủ đầu tư và nhà thầu.

Bên cạnh đó, việc đảm bảo nguồn cung nhiên liệu, kiểm soát chi phí vận chuyển và ngăn chặn đầu cơ cũng được xem là yếu tố then chốt để ổn định thị trường. Trong dài hạn, liên kết chuỗi cung ứng vật liệu được kỳ vọng sẽ giúp giảm thiểu biến động và bảo đảm tiến độ các dự án lớn.