Giá điện 5 bậc: Người mừng, kẻ lo

Giá bán lẻ điện bình quân chính thức giảm 2%, nhưng không phải mọi hộ gia đình đều được hưởng lợi. Với biểu giá sinh hoạt mới, những hộ sử dụng nhiều điện có thể phải trả thêm hàng trăm nghìn đồng mỗi tháng, tạo nên nghịch lý đáng chú ý trong chính sách điều chỉnh giá điện.

Trong khi hàng triệu hộ dân giảm được chi phí sinh hoạt, nhóm tiêu thụ từ 1.000 kWh/tháng trở lên lại đối mặt hóa đơn tăng. Việc chuyển từ biểu giá 6 bậc sang 5 bậc đang tạo ra sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm khách hàng.

Từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm từ 2.204,07 đồng xuống 2.159,9 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Đây là lần điều chỉnh giảm sau chuỗi 4 lần tăng giá liên tiếp kể từ năm 2023.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở mức giảm 2%, mà còn ở việc tái cấu trúc biểu giá điện sinh hoạt từ 6 bậc xuống còn 5 bậc.

Theo cơ chế mới, 100 kWh đầu tiên có giá 1.901 đồng/kWh; từ 101–200 kWh là 2.289 đồng; từ 201–400 kWh là 2.894 đồng; từ 401–700 kWh là 3.456 đồng. Phần điện vượt 700 kWh chịu mức giá cao nhất 3.844 đồng/kWh.

Sự thay đổi này khiến mức tiết kiệm giữa các hộ gia đình có sự chênh lệch đáng kể.

Cụ thể, hộ sử dụng 100 kWh/tháng giảm khoảng 11.600 đồng, trong khi mức tiêu thụ 300 kWh tiết kiệm 31.100 đồng. Nhóm sử dụng 400–700 kWh được giảm khoảng 76.700–77.900 đồng mỗi tháng.

Tuy nhiên, khi lượng điện tiêu thụ tăng lên 900 kWh, số tiền tiết kiệm chỉ còn khoảng 1.100 đồng.

Đáng chú ý, hộ sử dụng 1.000 kWh/tháng phải trả 3,1878 triệu đồng, tăng 37.300 đồng so với trước. Nếu tiêu thụ 2.000 kWh, hóa đơn tăng tới 421.300 đồng, tương đương khoảng 6,4%.

Doanh nghiệp hưởng lợi, ngành điện chịu áp lực

Ở góc độ kinh tế, việc giảm giá điện được kỳ vọng hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất có mức tiêu thụ năng lượng lớn như thép, xi măng, hóa chất và dệt may.

Chi phí điện đầu vào giảm có thể cải thiện biên lợi nhuận gộp, đặc biệt với những doanh nghiệp khó chuyển toàn bộ chi phí sản xuất sang giá bán.

Tuy nhiên, mức hưởng lợi thực tế phụ thuộc vào cơ cấu tiêu thụ điện, cấp điện áp và tỷ trọng sử dụng trong giờ cao điểm.

Đối với ngành điện, chính sách giảm giá bán lẻ tạo áp lực lên doanh thu của EVN, trong khi nhu cầu vốn đầu tư hệ thống điện vẫn rất lớn.

Ở chiều tích cực, việc hạ giá điện được cơ quan thống kê đánh giá có thể kéo CPI giảm khoảng 0,008 điểm phần trăm, góp phần ổn định mặt bằng giá cả.

Nhìn rộng hơn, biểu giá mới cho thấy mục tiêu kép của chính sách: hỗ trợ chi phí sinh hoạt và sản xuất, đồng thời điều tiết nhu cầu tiêu thụ điện lớn. Dù vậy, tác động phân hóa giữa các nhóm khách hàng sẽ là vấn đề đáng chú ý trong quá trình triển khai.