Giá dầu tăng nhưng Nga lại cực vui

Doanh thu từ xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch của Nga tăng mạnh trong những tuần đầu tháng 3, khi xung đột tại Trung Đông đẩy giá năng lượng toàn cầu leo thang và một số hạn chế từ Mỹ được nới lỏng tạm thời.

Theo dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch (CREA), trong 15 ngày đầu tháng 3, Nga thu về khoảng 8,5 tỷ USD từ xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch.

Riêng dầu mỏ mang lại trung bình 410 triệu USD/ngày, tăng 14% so với mức trung bình của tháng 2. Nếu tính cả dầu, khí đốt và than đá, tổng doanh thu đạt khoảng 565 triệu USD/ngày, cao hơn đáng kể so với mức 520 triệu USD/ngày trước đó.

Đà tăng này diễn ra trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông leo thang, khiến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn và đẩy giá dầu tăng mạnh. Giá dầu Brent trong tuần đã vượt 119 USD/thùng, mức cao nhất trong nhiều tháng.

Giá năng lượng tăng giúp các quốc gia xuất khẩu lớn như Nga cải thiện đáng kể nguồn thu ngân sách, bất chấp các lệnh trừng phạt vẫn còn hiệu lực.

Cùng thời điểm, Bộ Tài chính Mỹ ban hành cơ chế miễn trừ kéo dài 30 ngày, cho phép các quốc gia tiếp tục mua dầu và sản phẩm dầu mỏ của Nga đang trên đường vận chuyển. Mỹ cũng tạm thời nới lỏng một số hạn chế, tạo điều kiện để Ấn Độ duy trì nhập khẩu dầu Nga.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng biện pháp này chỉ nhằm “ổn định thị trường năng lượng toàn cầu” và không mang lại lợi ích tài chính đáng kể cho Moscow. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định thực tế khác, khi giá dầu tăng cao kết hợp với nhu cầu ổn định từ các khách hàng lớn vẫn giúp Nga duy trì dòng tiền mạnh.

Theo CREA, Ấn Độ và Trung Quốc hiện chiếm khoảng 3/4 doanh thu dầu của Nga. Riêng Ấn Độ đã chi khoảng 1,4 tỷ USD để nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch từ Nga trong nửa đầu tháng 3, tương đương 98 triệu USD/ngày, tăng mạnh so với mức khoảng 66 triệu USD/ngày trong tháng 2.

Diễn biến này cho thấy các lệnh trừng phạt hiện tại chưa thể cắt giảm đáng kể nguồn thu từ năng lượng của Nga.

Động thái nới lỏng từ Mỹ cũng làm gia tăng bất đồng với châu Âu. Trong khi Washington ưu tiên ổn định thị trường năng lượng, nhiều lãnh đạo EU như Ursula von der Leyen, Friedrich Merz và Emmanuel Macron kêu gọi duy trì lập trường cứng rắn với Nga.

Ngược lại, Thủ tướng Hungary Viktor Orbán đề xuất xem xét nới lỏng trừng phạt do giá năng lượng tăng đang gây áp lực lớn lên kinh tế châu Âu.

Dù đã giảm phụ thuộc đáng kể so với trước đây, EU vẫn chi khoảng 55 triệu USD mỗi ngày để nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch từ Nga, chủ yếu là khí đốt qua các đường ống chưa bị trừng phạt.