Fed và bài toán điều hành trong "sương mù thông tin"

Fed bước vào cuộc họp chính sách giữa “sương mù dữ liệu” do chính phủ Mỹ đóng cửa khiến các báo cáo kinh tế then chốt bị gián đoạn. Dù vậy, thị trường gần như chắc chắn Fed sẽ hạ lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm để hỗ trợ tăng trưởng, dù quyết định này tiềm ẩn rủi ro khi lạm phát vẫn cao và việc làm suy yếu. Đây là bài toán cân não có thể định hình hướng đi của nền kinh tế Mỹ trong thời gian tới.

Khi dữ liệu kinh tế trở thành "sương mù", Fed buộc phải đặt cược. Việc dự báo hạ lãi suất trong bối cảnh chính phủ đóng cửa không chỉ thách thức nguyên tắc ra quyết định dựa trên dữ kiện, mà còn khiến quyết sách của Fed trở thành điểm then chốt định đoạt số phận nền kinh tế toàn cầu trong những tháng cuối năm.

Phố Wall đang tận hưởng chuỗi ngày rực rỡ nhất năm khi cả Dow Jones, S&P 500 và Nasdaq đồng loạt lập đỉnh mới, được tiếp sức bởi kỳ vọng vào đàm phán Mỹ - Trung. Nhưng giữa không khí hưng phấn ấy, ở Washington D.C., các nhà hoạch định chính sách tiền tệ của Fed lại chuẩn bị bước vào một trong những cuộc họp “mù mịt” nhất lịch sử — phải điều khiển con tàu kinh tế Mỹ mà thiếu đi la bàn dữ liệu.

Cuộc họp FOMC kéo dài hai ngày 28–29/10 (giờ Mỹ) diễn ra trong bối cảnh đặc biệt: chính phủ liên bang đóng cửa gần một tháng, khiến hàng loạt báo cáo kinh tế trọng yếu – đặc biệt là dữ liệu việc làm tháng 9 – không thể công bố. Fed buộc phải ra quyết định giữa màn sương thông tin dày đặc, nơi mọi tính toán đều tiềm ẩn rủi ro.

Dù vậy, thị trường gần như chắc chắn Fed sẽ hạ lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, lần thứ hai trong năm, đưa lãi suất chuẩn về mức 3,75–4%. Cơ sở cho niềm tin ấy nằm ở báo cáo CPI tháng 9 – hiếm hoi còn sót lại – cho thấy lạm phát chỉ tăng 3% so với cùng kỳ, thấp hơn dự báo, tiếp tục mở đường cho Fed nới lỏng chính sách.

Nhưng đằng sau cú hạ lãi suất tưởng chừng dễ đoán là một canh bạc kinh tế thực sự. Fed đang phải cân bằng giữa hai mục tiêu vốn trái chiều: kiềm chế lạm phát và bảo vệ việc làm. Trước khi chính phủ đóng cửa, thị trường lao động đã phát đi tín hiệu yếu — chỉ 22.000 việc làm mới trong tháng 8. Song lạm phát 3% vẫn cao hơn mục tiêu 2%, còn áp lực từ thuế quan của chính quyền Trump chưa hề giảm nhiệt.

Fed có thể dựa vào dữ liệu từ khu vực tư nhân, nhưng điều đó cũng chẳng khác gì đi trong đêm không bản đồ. Một quyết định sai lầm có thể khiến kinh tế Mỹ trượt dốc hoặc thổi bùng lạm phát trở lại.

Không chỉ lãi suất, giới quan sát còn dõi theo khả năng Fed sớm kết thúc chương trình “thắt chặt định lượng” – tức ngừng thu hẹp bảng cân đối kế toán. Nếu điều đó xảy ra, đó sẽ là tín hiệu nới lỏng mạnh mẽ hơn nữa. Trong khi đó, sức ép chính trị từ Nhà Trắng và các vụ việc nội bộ tiếp tục phủ bóng lên tính độc lập của Fed.

Với người dân, cú hạ lãi suất 0,25 điểm phần trăm có thể không tạo ra khác biệt ngay lập tức, nhưng là bước khởi đầu cho chu kỳ vay rẻ hơn – từ thẻ tín dụng đến lãi suất thế chấp. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo: thị trường đã “đi trước” Fed, nên tác động thực tế sẽ nhẹ hơn kỳ vọng.

Một lần nữa, mọi ánh nhìn lại đổ dồn về Fed – nơi mỗi quyết định không chỉ điều chỉnh con số, mà còn định hình niềm tin của cả nền kinh tế số 1 thế giới.