Fed tính ‘giảm sâu’ lãi suất vào tháng 9 để bắt kịp đà trễ?

Báo cáo việc làm tháng 7 cho thấy thị trường lao động Mỹ suy yếu nghiêm trọng hơn dự kiến, với hai tháng trước bị điều chỉnh giảm tới 258.000 việc làm. Diễn biến này làm dấy lên kỳ vọng Fed sẽ buộc phải hạ lãi suất mạnh tay trong tháng 9, dù vẫn còn nhiều tranh cãi về nguyên nhân thật sự phía sau đà giảm tốc.

Những tín hiệu hụt hơi từ thị trường lao động Mỹ đang làm lung lay kỳ vọng tăng trưởng trước đó, buộc Phố Wall phải điều chỉnh kỳ vọng: Cục Dự trữ Liên bang (Fed) nhiều khả năng sẽ sớm phải nới lỏng chính sách tiền tệ để tránh đi quá đà.

Áp lực giảm lãi suất gia tăng khi “tấm gương” thị trường lao động rạn vỡ

Báo cáo việc làm tháng 7/2025 từ Bộ Lao động Mỹ đã kích hoạt một làn sóng lo ngại mới về độ bền của thị trường lao động, khi nền kinh tế chỉ tạo thêm 73.000 việc làm – thấp hơn nhiều so với kỳ vọng 100.000. Tuy nhiên, điều khiến Phố Wall thực sự choáng váng lại nằm ở những điều chỉnh số liệu cho hai tháng trước, khi con số việc làm tăng bị “bốc hơi” tổng cộng 258.000 – gần như phủ nhận toàn bộ đà phục hồi trong mùa xuân vừa qua.

Sự bất ngờ này không chỉ gây ra cú sốc niềm tin, mà còn kéo theo phản ứng chính trị quyết liệt: Tổng thống Donald Trump đã lập tức sa thải người đứng đầu cơ quan thống kê lao động – Tiến sĩ Erika McEntarfer.

Tỷ lệ thất nghiệp tăng nhẹ lên 4,2% dù lực lượng lao động co lại. Lĩnh vực sản xuất tiếp tục cắt giảm nhân sự – giảm 11.000 lao động trong tháng 7, sau khi đã loại bỏ tổng cộng 26.000 việc làm trong hai tháng trước, trong bối cảnh áp lực kéo dài từ cuộc chiến thương mại.

Cú sốc dữ liệu đến chỉ vài ngày sau khi Fed quyết định giữ nguyên lãi suất trong khoảng 4,25–4,5%. Chủ tịch Jerome Powell khẳng định cần thêm thời gian để đánh giá tác động của thuế quan đối với lạm phát, vốn vẫn vượt mục tiêu 2%. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cho rằng Fed đang tụt lại so với thực tế.

“Ông Powell sẽ hối tiếc vì không hành động sớm hơn,” Jamie Cox từ Harris Financial Group cảnh báo. “Tháng 9 là cơ hội cuối cùng để sửa sai – và có thể là lúc cần mạnh tay hạ tới 50 điểm cơ bản.”

Phản ứng trên Phố Wall cho thấy quan điểm thị trường đã thay đổi chóng mặt: Từ kỳ vọng “ổn định lãi suất”, giờ đây nhiều nhà đầu tư đang đặt cược vào một động thái nới lỏng quyết liệt của Fed trong tháng 9.

Thị trường lao động suy yếu: cầu đang yếu đi hay cung đang co lại?

Dù số liệu gây choáng, nhiều chuyên gia vẫn tỏ ra thận trọng. Họ lưu ý rằng tiền lương vẫn tăng ổn định, đơn xin trợ cấp thất nghiệp hàng tuần chưa đột biến – những dấu hiệu cho thấy thị trường chưa sụp đổ hoàn toàn.

Vấn đề then chốt mà giới phân tích đặt ra là: thị trường lao động đang hạ nhiệt do doanh nghiệp không cần thêm nhân lực, hay vì lực lượng lao động sụt giảm – đặc biệt sau các chính sách siết nhập cư dưới thời ông Trump?

Dữ liệu cho thấy lực lượng lao động sinh ra ở nước ngoài đã giảm tới 1,2 triệu người chỉ trong 6 tháng. Nếu đó là nguyên nhân chính, Fed sẽ có ít lý do để nới lỏng, bởi cầu lao động vẫn đang tồn tại, nhưng nguồn cung đang bóp nghẹt thị trường.

Theo ông Preston Caldwell, kinh tế trưởng của Morningstar, nếu yếu tố cung là nguyên nhân, tăng trưởng việc làm thấp sẽ không gây áp lực giảm phát – và Fed sẽ không buộc phải can thiệp bằng chính sách tiền tệ.

Ngược lại, nếu cầu lao động thực sự đang thu hẹp, khả năng Fed hành động sớm sẽ tăng mạnh. Điều này khiến báo cáo việc làm sắp tới, trước thềm cuộc họp tháng 9, trở thành “chìa khóa” quyết định.

Song, không ít rào cản vẫn tồn tại. Nhà kinh tế trưởng Bill Adams từ Comerica Bank cảnh báo rằng áp lực lạm phát từ thuế quan vẫn hiện hữu, khiến khả năng Fed có động cơ rõ ràng để hạ lãi suất là chưa chắc chắn. Ông cũng nhấn mạnh rằng lực lượng lao động đang suy giảm liên tục trong ba tháng gần đây – dấu hiệu cần được Fed cân nhắc kỹ lưỡng.

“Chừng nào lạm phát vẫn chịu sức ép từ thuế quan và tỷ lệ thất nghiệp không gia tăng đột biến, Fed có thể sẽ tiếp tục duy trì lập trường thận trọng,” ông Adams kết luận.