EVN về Bộ Công Thương?

Thị trường năng lượng và tài chính trong nước đang đón nhận thông tin chiến lược khi cơ quan chức năng chính thức đưa ra đề xuất chuyển quyền đại diện chủ sở hữu nhà nước tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) về trực thuộc Bộ Công Thương. Quyết định này hứa hẹn tái định hình toàn diện bức tranh vận hành của ngành điện.

Đề xuất chuyển Tập đoàn Điện lực Việt Nam về quản lý của Bộ Công Thương đang được thảo luận. Chuyên gia có ý kiến khác nhau về những tác động tiềm năng đến hoạt động và đầu tư của ngành điện.

Theo báo cáo mới của Bộ Công Thương, cơ quan này đề xuất chuyển Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) về Bộ Công Thương làm cơ quan đại diện chủ sở hữu. Hiện quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại EVN thuộc Bộ Tài chính. Đề xuất được đưa ra trong nhóm giải pháp bảo đảm cung ứng điện giai đoạn 2026–2030 và điều chỉnh Quy hoạch điện VIII.

Điểm đáng chú ý nằm ở quy mô nhu cầu điện phía trước. Theo tính toán cập nhật của NSMO, sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu trong 6 tháng cuối năm 2026 có thể đạt 187,5 tỷ kWh, tăng 12,3% so với cùng kỳ. Cả năm 2026 dự kiến đạt 358,6 tỷ kWh, tăng 11,1%. Riêng công suất cực đại miền Bắc trong các tháng cao điểm được dự báo lên 30.550–31.550 MW, tăng khoảng 16,8%.

Trong bối cảnh đó, việc tái cấu trúc EVN không chỉ liên quan tới mô hình quản lý. Với doanh nghiệp điện, vấn đề lớn hơn là khả năng triển khai các dự án nguồn và lưới đúng tiến độ, cân đối vốn và phối hợp giữa các chủ thể trong hệ thống.

Ngành điện cũng đang đứng trước yêu cầu huy động thêm nguồn lực xã hội. Khi thị trường điện từng bước vận hành theo hướng cạnh tranh, vai trò của EVN sẽ tiếp tục được định hình lại giữa chức năng đầu tư, sản xuất, truyền tải, phân phối và mua bán điện. Bộ Công Thương hiện cũng đang xây dựng đề án tái cơ cấu ngành điện theo hướng thị trường điện cạnh tranh.

Với các doanh nghiệp niêm yết trong chuỗi điện, thay đổi chính sách có thể tác động khác nhau. Nhóm phát điện phụ thuộc vào cơ chế huy động và giá điện; doanh nghiệp xây lắp, thiết bị và hạ tầng phụ thuộc vào tiến độ đầu tư; trong khi các đơn vị liên quan đến nhiên liệu chịu ảnh hưởng từ nhu cầu huy động nguồn.

Một biến số khác là giá điện và sức khỏe tài chính của EVN. Trước đó, Bộ Công Thương từng đề xuất cơ chế xử lý khoản lỗ lũy kế gần 44.792 tỷ đồng của EVN. Vì vậy, tái cấu trúc quản trị nếu được triển khai sẽ gắn với bài toán lớn hơn về giá điện, chi phí đầu vào và khả năng cân đối tài chính của hệ thống.