EVN: Tăng giá điện để bù lỗ 45.000 tỉ đồng?

Bộ Công Thương đề xuất hai phương án cho phép EVN phân bổ lỗ lũy kế và chênh lệch tỷ giá vào giá điện, tạo cơ sở pháp lý để điều chỉnh giá bán lẻ điện. Động thái này nhằm giúp EVN bù đắp khoản lỗ gần 45.000 tỉ đồng, nhưng cũng dấy lên lo ngại về việc giá điện có thể tăng trong thời gian tới.

Bộ Công Thương đang đề xuất phương án cho phép cộng dồn khoản lỗ lũy kế cùng chênh lệch tỷ giá chưa bù đắp vào giá điện, dự kiến trình ban hành ngay trong tháng 9. Động thái này có thể quyết định trực tiếp đến bài toán chi phí điện năng và gánh nặng của nền kinh tế.

Bộ Công Thương vừa đề xuất một giải pháp "tháo gỡ" khoản lỗ gần 45.000 tỉ đồng của EVN: cho phép phân bổ chi phí và lỗ lũy kế vào giá bán lẻ điện. Dự thảo Nghị định sửa đổi dự kiến được trình Chính phủ trong tháng 9, một lần nữa đặt ra câu hỏi lớn về gánh nặng chi phí sẽ dồn lên vai người tiêu dùng.

Hai phương án, một mục tiêu: Tăng giá điện

Đề xuất lần này đưa ra hai phương án để EVN xử lý khoản lỗ. Cả hai đều hướng đến một mục tiêu duy nhất: dùng giá điện để bù đắp chi phí.

Phương án 1: EVN được phân bổ trực tiếp chi phí sản xuất, kinh doanh điện chưa được bù đắp từ năm 2022 trở đi. Điều này đồng nghĩa với việc khoản lỗ của EVN sẽ được "hợp pháp hóa" để đưa vào giá điện, và có thể tiếp tục áp dụng cho các năm sau. Chính Bộ Công Thương cũng thừa nhận, phương án này có thể làm giảm động lực tiết kiệm và kiểm soát chi phí của EVN.

Phương án 2: Chỉ xử lý khoản lỗ phát sinh trong giai đoạn 2022-2024. Bộ Công Thương tin rằng phương án này sẽ buộc EVN phải rà soát, cân nhắc hoạt động sản xuất kinh doanh để không tái diễn tình trạng tương tự trong tương lai.

Bên cạnh đó, Bộ còn đề xuất tính thêm cả chênh lệch tỷ giá chưa được phân bổ vào giá điện. Theo EVN, khoản lỗ lũy kế của họ đến cuối năm 2024 vẫn còn gần 45.000 tỉ đồng, và nếu không được bù đắp kịp thời, phần vốn Nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp này sẽ giảm.

Ai kiểm soát?

Dù khẳng định việc điều chỉnh giá điện sẽ theo lộ trình, tránh biến động đột ngột, Bộ Công Thương cho biết Bộ Tài chính sẽ phối hợp kiểm soát các chi phí mà EVN đề xuất đưa vào giá điện. Điều này một phần nào đó trấn an người dân, nhưng vẫn chưa đủ thuyết phục.

Theo nhận định của Bộ Công Thương, nếu đề xuất này được thông qua, giá điện cuối năm nay có thể tăng nhẹ từ 2-5%. Dù mức tăng này được cho là không ảnh hưởng đáng kể đến chỉ số CPI, nhưng với hàng triệu hộ gia đình và doanh nghiệp, đây là một khoản chi phí không nhỏ. Đề xuất này cũng cho thấy sự "mâu thuẫn" giữa nguyên tắc thị trường và việc bảo đảm an sinh xã hội. Liệu người dân có phải trả giá cho những khoản lỗ của doanh nghiệp nhà nước?