Eo biển Hormuz lại “đóng băng”: Tàu LNG đang đi sang Trung Quốc phải quay đầu

Hai tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) được cho là thuộc một quốc gia đồng minh của Hoa Kỳ đã bất ngờ quay đầu khi đang tìm cách rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz, làm dấy lên lo ngại về khả năng khơi thông lại tuyến vận tải năng lượng quan trọng này.

Theo dữ liệu theo dõi hàng hải, hai tàu Al Daayen và Rasheeda, sau khi nạp LNG từ cuối tháng 2 – thời điểm ngay trước khi xung đột khu vực bùng phát – đã di chuyển theo hướng đông vào sáng 6/4, tiến gần lối ra của eo biển Hormuz, khu vực giáp với Oman. Diễn biến này từng làm dấy lên kỳ vọng đây sẽ là những chuyến hàng LNG đầu tiên rời khu vực sau hơn một tháng gián đoạn.

Tuy nhiên, chỉ ít giờ sau, cả hai tàu đã đổi hướng, rời xa khu vực eo biển. Nguyên nhân chưa được công bố chính thức, song giới quan sát nhận định nhiều khả năng liên quan đến các hạn chế kiểm soát hàng hải từ phía Iran.

Hiện tại, tàu Al Daayen vẫn phát tín hiệu điểm đến là Trung Quốc – thị trường nhập khẩu LNG lớn của Qatar – trong khi tàu Rasheeda chuyển sang trạng thái chờ lệnh. Tuy nhiên, theo thông lệ ngành vận tải biển, các tín hiệu này có thể thay đổi nhanh chóng tùy theo điều kiện thực tế.

Trong hơn một tháng qua, hoạt động vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz gần như tê liệt. Lưu lượng tàu qua tuyến đường này đã giảm mạnh, từ mức trung bình 130–160 tàu mỗi ngày xuống chỉ còn khoảng 5–7 tàu/ngày. Phần lớn các tàu được phép di chuyển thuộc sở hữu của Iran hoặc các đội tàu có liên hệ đặc biệt, trong khi tàu nước ngoài rất hạn chế được chấp thuận.

Một số trường hợp ngoại lệ đã được ghi nhận, như tàu container của CMA CGM hay một tàu LNG có liên quan đến Nhật Bản được phép đi qua sau các cuộc đàm phán riêng. Tuy nhiên, các chuyến đi này mang tính đơn lẻ và chưa đủ để khôi phục hoạt động vận tải bình thường.

Tình hình càng trở nên phức tạp khi cơ sở hạ tầng năng lượng tại Qatar chịu ảnh hưởng từ xung đột. Tổ hợp Ras Laffan – cơ sở hóa lỏng LNG lớn nhất thế giới – được cho là đã bị hư hại trong các đợt tấn công hồi tháng 3, khiến một phần công suất bị gián đoạn.

Tập đoàn QatarEnergy ước tính thiệt hại có thể lên tới hàng chục tỷ USD mỗi năm và cần nhiều thời gian để khôi phục hoàn toàn. Trước tình hình này, doanh nghiệp đã phải tuyên bố “bất khả kháng” đối với một số hợp đồng dài hạn, làm gia tăng lo ngại về nguồn cung LNG toàn cầu.

Eo biển Hormuz hiện là tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung LNG của thế giới. Việc gián đoạn kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến khu vực Trung Đông mà còn tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng tại châu Á và châu Âu, đẩy giá khí đốt lên mức cao trong nhiều năm gần đây.

Diễn biến mới nhất cho thấy những nỗ lực khôi phục dòng chảy năng lượng qua eo biển chiến lược này vẫn đang đối mặt với nhiều rủi ro và bất định trong ngắn hạn.