#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

El Niño và khủng hoảng lương thực toàn cầu: Tuy nhiên năm 2026 lại là câu chuyện khác!

Trong khi các phân tích gần đây cảnh báo El Niño mạnh nhất 75 năm có thể gây khủng hoảng lương thực, một góc nhìn khác từ Reuters và FAO đưa ra bức tranh cân bằng hơn: hệ thống lương thực toàn cầu năm 2026 có khả năng chống chịu tốt hơn đáng kể so với các đợt El Niño nghiêm trọng trước đây — nhờ tồn kho gần kỷ lục, công nghệ nông nghiệp tiến bộ, và sự trỗi dậy của các nhà xuất khẩu mới như Brazil và Nga.

1997 và 2015: bài học từ hai lần El Niño tàn phá

Để hiểu tại sao lần này khác, cần nhìn lại lịch sử.

Trong các đợt El Niño nghiêm trọng 1997-98 và 2015-16, sản lượng các loại cây trồng chủ lực sụt giảm mạnh, gây ra thiếu hụt lương thực, lạm phát và kìm hãm tăng trưởng kinh tế. Giá đường và dầu cọ tăng vọt sau khi hạn hán làm giảm sản lượng tại Brazil, Ấn Độ, Indonesia, Malaysia và Thái Lan. Nguồn cung gạo thắt chặt buộc các nước xuất khẩu Đông Nam Á phải hạn chế xuất khẩu. Hạn hán cũng làm giảm xuất khẩu lúa mì Australia và buộc các nước Nam Phi phải tăng nhập khẩu ngô.

Tại sao lần này khác?

Ấn Độ đang thừa gạo đến mức không còn chỗ chứa. Đây không phải một chi tiết ngẫu nhiên — đây chính là lớp giáp bảo vệ hệ thống lương thực toàn cầu trước El Niño lần này.

"Ngay cả trong điều kiện hạn hán, quản lý tưới tiêu tốt hơn và khoa học cây trồng đồng nghĩa với việc chúng ta vẫn có thể sản xuất năng suất thương mại được," Andrew Whitelaw của công ty tư vấn nông nghiệp Episode 3 (Australia) nhận định. "Tác động tiềm tàng lên nguồn cung và giá lương thực toàn cầu vẫn tồn tại, nhưng sự chuẩn bị tốt hơn của chúng ta có nghĩa là gián đoạn sẽ ít nghiêm trọng hơn nhiều so với các thập kỷ trước."

Nhưng đừng lạc quan quá sớm: El Niño đang mạnh lên, và biến số từ Iran

Dù có nhiều lớp phòng thủ, các chuyên gia cảnh báo không nên chủ quan.

Chris Hyde, nhà khí tượng học tại SkyFi (Mỹ), nhận định El Niño hiện tại đã mạnh và sẽ tiếp tục tăng cường trong quý 4 và đầu năm sau. "Kỳ vọng là đây sẽ là một trong những đợt mạnh nhất từng ghi nhận, hoặc mạnh nhất thế giới từng chứng kiến — điều đó có nghĩa là tác động lớn của khô hạn vẫn chưa đến."

Ấn Độ đang vật lộn với mùa mưa gió mùa thiếu hụt. Australia đối mặt triển vọng khô hạn tại các vùng trồng lúa mì chủ lực. Mùa vụ tại Indonesia và Thái Lan đang chịu thiếu độ ẩm.

Torero của FAO thừa nhận: "Rất nhiều điều sẽ phụ thuộc vào diễn biến trong nửa cuối năm 2026, đặc biệt xét đến việc sử dụng đầu vào nông nghiệp giảm do khủng hoảng eo biển Hormuz và giá phân bón cao hơn."

Đây chính là điểm giao thoa với các phân tích trước trong session: eo biển Hormuz từng vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu thô và LNG toàn cầu trước khi bị phong tỏa trong chiến tranh Iran bắt đầu từ tháng 2 — gây gián đoạn cả nguồn cung nhiên liệu lẫn phân bón.

Góc nhìn cho nhà đầu tư Việt

Bức tranh cân bằng hơn này có ba hàm ý cụ thể với Việt Nam.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.