El Nino "thử thách" ngành điện

Tăng trưởng kinh tế 8,18% cùng thời tiết nắng nóng đẩy sản lượng điện 6 tháng đầu năm 2026 đạt 171,5 tỷ kWh (+9,85%). Tuy nhiên, sự trở lại của El Nino cùng chi phí nhiên liệu đầu vào leo dốc sẽ tạo ra bài toán chi phí lớn cho toàn ngành trong nửa cuối năm.

Sự trỗi dậy của El Nino ép hệ thống tăng huy động nguồn nhiệt điện giá cao, trong khi chi phí than và khí LNG nhập khẩu bốc đầu.)

Nửa đầu năm 2026 chứng kiến sản lượng điện toàn hệ thống đạt 171,5 tỷ kWh, tăng 9,85% so với cùng kỳ năm trước. Ngày 26 tháng 5, công suất đỉnh chạm 58,1 GW tăng 15%, sản lượng tiêu thụ điện đạt kỷ lục 1,215 tỷ kWh tăng 16%. Nhiệt điện than đóng vai trò trụ cột với 53% tổng sản lượng huy động, thủy điện 21%, năng lượng tái tạo 15%, tua bin khí 7%. Tổng công suất lắp đặt toàn hệ thống đạt 93.101 MW với bổ sung 1,9 GW công suất mới, chủ yếu từ Nhiệt điện Vũng Áng 1.330 MW và điện gió 440 MW.

Giá bình quân thị trường phát điện cạnh tranh FMP trong 6 tháng đầu năm đạt 1.502 VND/kWh, tăng 31% so với cùng kỳ 2025. Giá than trộn 6a.14 bình quân 2,443 triệu đồng/tấn tăng 9%, tăng tốc mạnh từ Quý 2 theo giá than thế giới. Giá khí thiên nhiên bình quân 9,7 USD/mmBTU. Giá LNG nhập khẩu bình quân 15,2 USD/mmBTU tăng 15% do các yếu tố địa chính trị toàn cầu. Việt Nam nhập khẩu 40,1 triệu tấn than với giá bình quân 116 USD/tấn tăng 15% về giá trị trong 6 tháng đầu năm.

Viện Nghiên cứu Quốc tế IRI cảnh báo El Nino duy trì với xác suất cao kéo dài đến đầu năm 2027, có thể làm giảm lượng mưa về hồ thủy điện. Điều này buộc hệ thống phải tăng cường huy động nhiệt điện than để bù đắp hụt hẫng sản lượng. Đồng thời, Indonesia là nước cung cấp than chính cho Việt Nam đang siết chặt xuất khẩu, tác động đến giá cả. Sản lượng điện nửa cuối năm ước đạt 187,5 tỷ kWh, đưa tổng cả năm khoảng 358,6 tỷ kWh, sát với kịch bản dự phòng 360-368 tỷ kWh được chuẩn bị.

Để ứng phó với nhu cầu phụ tải liên tục tăng, hàng loạt dự án nguồn điện đang được triển khai. Các dự án nhiệt điện than như Quảng Trạch 1 (1.200 MW) và Na Dương 2 (110 MW) dự kiến hoàn thành năm 2026, tiếp nối Long Phú 2 năm 2027. Nhóm nhiệt điện khí LNG với dự án Hiệp Phước (1.500 MW) dự kiến phát điện năm 2027, cùng hai dự án quy mô lớn tại Thái Bình và Quảng Ninh (mỗi 1.500 MW) đang hoàn thiện để vận hành giai đoạn 2028-2029.