Đường lao dốc xuống đáy nhiều năm: Nguyên nhân do đâu?

Thị trường đường đang chịu áp lực giảm mạnh khi hàng loạt yếu tố phía cung đẩy giá về mức thấp nhất trong nhiều năm. Trong suốt sáu tháng qua, giá đường duy trì xu hướng đi xuống, với hợp đồng đường kỳ hạn tại New York rơi xuống mức thấp nhất trong vòng 4,25 năm, trong khi thị trường London cũng ghi nhận đáy bốn năm trong tuần này. Những diễn biến này phản ánh sự dịch chuyển mang tính cơ cấu trong bức tranh cung ứng toàn cầu.

 

 

Brazil dẫn đầu đà giảm với sản lượng kỷ lục

Động lực chính kéo giá đường đi xuống xuất phát từ Brazil – quốc gia sản xuất đường lớn nhất thế giới. Các nhà máy tại đây đã gia tăng mạnh tỷ trọng mía đưa vào sản xuất đường, đạt 54,20% vào cuối tháng 8, so với mức 48,78% cùng kỳ năm ngoái. Sự thay đổi chiến lược này đã giúp sản lượng đường tại khu vực Trung – Nam Brazil tăng 18% so với cùng kỳ, lên 3,872 triệu tấn trong nửa cuối tháng 8.

Sự chuyển hướng này có ý nghĩa đặc biệt bởi Brazil vốn chiếm khoảng 20% nguồn cung đường toàn cầu. Động cơ chính nằm ở hiệu quả kinh tế vượt trội của sản xuất đường so với ethanol, khi chênh lệch giá giữa hai sản phẩm ngày càng rõ nét.

Ấn Độ và nỗi lo nguồn cung dư thừa

Ấn Độ, nhà sản xuất đường lớn thứ hai thế giới, tiếp tục là nhân tố gây áp lực lên thị trường. Theo dự báo của Sucden, các nhà máy Ấn Độ nhiều khả năng chỉ chuyển 4 triệu tấn đường sang sản xuất ethanol trong niên vụ 2025/26 – con số không đủ để hấp thụ lượng dư cung trong nước. Trong kịch bản này, xuất khẩu đường của Ấn Độ có thể đạt tới 4 triệu tấn, gấp đôi kỳ vọng trước đó.

Triển vọng sản lượng của Ấn Độ cũng sáng sủa hơn nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi. Lượng mưa gió mùa tính đến ngày 22/9 đạt 893,8 mm, cao hơn 7% so với mức trung bình. Liên đoàn các nhà máy đường hợp tác xã quốc gia dự báo sản lượng đường niên vụ 2025/26 sẽ tăng 19% so với năm trước, đạt 34,9 triệu tấn – sự phục hồi đáng kể sau niên vụ suy giảm do hạn hán.

Dự báo toàn cầu cho thấy dư cung kéo dài

Nhiều tổ chức dự báo nguồn cung đường toàn cầu sẽ tiếp tục tăng mạnh trong niên vụ 2025/26. Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) ước tính sản lượng toàn cầu tăng 4,7% so với năm trước, lên mức kỷ lục 189,318 triệu tấn; tồn kho cuối kỳ dự kiến tăng 7,5% lên 41,188 triệu tấn. Trong khi đó, Czarnikow thậm chí dự báo thặng dư toàn cầu có thể lên tới 7,5 triệu tấn – mức cao nhất trong tám năm.

Thái Lan, nhà sản xuất lớn thứ ba và nhà xuất khẩu lớn thứ hai thế giới, cũng góp phần gia tăng áp lực nguồn cung khi sản lượng niên vụ 2024/25 tăng 14% so với năm trước, đạt 10 triệu tấn, và tiếp tục được kỳ vọng tăng trưởng trong niên vụ tới.

Nghịch lý trong cấu trúc thị trường

Điều đáng chú ý là Tổ chức Đường Quốc tế (ISO) vẫn duy trì dự báo thâm hụt nhẹ 231.000 tấn trong niên vụ 2025/26 – thấp hơn rất nhiều so với mức thiếu hụt 4,88 triệu tấn của năm trước. Đây sẽ là năm thứ sáu liên tiếp thị trường đường được dự báo thiếu hụt, song khoảng cách giữa sản lượng và tiêu thụ đang thu hẹp đáng kể.

Sự mâu thuẫn giữa các dự báo thâm hụt và diễn biến giá phản ánh thực tế rằng giới giao dịch đang tập trung nhiều hơn vào triển vọng dư cung và rủi ro xuất hiện thặng dư bất ngờ nếu các ước tính sản xuất hóa ra quá thận trọng. Với bối cảnh này, thị trường nhiều khả năng sẽ duy trì trạng thái nguồn cung dồi dào trong ít nhất một chu kỳ mùa vụ nữa, tiếp tục gây sức ép giảm giá đối với cả đường thô lẫn đường tinh luyện.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư.

***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***