Đừng để giấc mơ an cư "chết chìm" trong lãi suất

Năm 2026, mục tiêu 158.700 căn nhà ở xã hội là một con số đầy tham vọng, nhưng giấc mơ an cư của hàng triệu người thu nhập thấp vẫn đang bị chặn đứng bởi "bức tường" lãi suất. Dù các gói tín dụng ưu đãi liên tục được công bố, thực tế giải ngân lại thấp kỷ lục do sự đứt gãy giữa chính sách an sinh và logic lợi nhuận của ngân hàng thương mại. Nếu không có một cơ chế lãi suất ổn định, dài hạn và tách biệt khỏi biến động thị trường, nhà ở xã hội sẽ mãi là món hàng "xa xỉ" nằm ngoài tầm với của những người lao động chân chính.

Việc trộn lẫn cơ chế phúc lợi với kinh doanh thương mại đang khiến các gói tín dụng trăm nghìn tỷ rơi vào tình trạng "đóng băng", đẩy người mua nhà vào thế kẹt giữa gánh nặng nợ nần và nỗi lo lãi suất thả nổi.

Đừng để giấc mơ an cư "chết chìm" trong lãi suất

Làn sóng phát triển nhà ở xã hội thời gian gần đây mở ra kỳ vọng mới cho người thu nhập thấp. Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng là một thực tế khó né tránh: chi phí vay vốn vẫn đang trở thành gánh nặng dài hạn.

Câu chuyện của nhiều gia đình trẻ cho thấy khoảng cách giữa “có thể mua” và “có thể trả” là rất lớn. Với khoản vay khoảng 1 tỷ đồng trong 20 năm, chỉ cần lãi suất dao động từ 6% lên 9% mỗi năm, áp lực trả nợ hàng tháng đã tăng vọt, vượt quá khả năng chi trả của không ít hộ gia đình. Rủi ro càng lớn khi lãi suất thả nổi theo thị trường, khiến kế hoạch tài chính trở nên mong manh.

Ngay cả với nhóm có thu nhập ổn định ở mức trung bình, việc tiếp cận nhà ở xã hội vẫn phụ thuộc đáng kể vào kỳ vọng về một mặt bằng lãi suất ổn định, dài hạn. Khi yếu tố này chưa được đảm bảo, tâm lý dè dặt là điều khó tránh khỏi.

Ở góc độ quản lý, đại diện ngành xây dựng thừa nhận các chương trình tín dụng hỗ trợ đã được triển khai nhưng quy mô còn hạn chế so với nhu cầu. Dù lãi suất ưu đãi hiện ở mức thấp hơn thị trường, cơ chế điều hành vẫn chịu tác động từ biến động chung, khiến chi phí vay có thể tăng theo chu kỳ.

Ngành ngân hàng cũng nhìn nhận việc thiết kế một cơ chế lãi suất ổn định, kéo dài trong suốt vòng đời khoản vay là điều then chốt. Các chương trình hiện hành đã có bước đi theo hướng này, với lãi suất ưu đãi và thời hạn vay dài, nhưng mức độ lan tỏa vẫn chưa đủ rộng.

Một điểm nghẽn khác nằm ở khâu thực thi. Dù quy mô các gói tín dụng lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng, tốc độ giải ngân thực tế lại khá chậm. Theo các chuyên gia, nguyên nhân không chỉ ở nguồn vốn mà còn ở cách tổ chức: khi chính sách an sinh bị vận hành theo logic thị trường, hiệu quả sẽ khó đạt như kỳ vọng.

Nhà ở xã hội, về bản chất, là một chính sách phúc lợi. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là lãi suất thấp mà còn phải ổn định, minh bạch và dễ tiếp cận. Nếu thủ tục phức tạp, điều kiện thiếu nhất quán hoặc triển khai không đồng bộ, ưu đãi trên giấy sẽ khó chuyển hóa thành lợi ích thực tế.

Dữ liệu từ cơ quan quản lý cho thấy hàng trăm dự án nhà ở xã hội đang được triển khai, với quy mô hàng trăm nghìn căn hộ, tiến gần mục tiêu một triệu căn. Riêng năm 2025 đã hoàn thành vượt kế hoạch, và năm 2026 tiếp tục đặt mục tiêu tăng mạnh nguồn cung.

Tuy nhiên, nguồn cung chỉ là một nửa của bài toán. Nửa còn lại nằm ở khả năng chi trả. Khi lãi suất vẫn là biến số lớn, giấc mơ an cư của người thu nhập thấp sẽ tiếp tục bị treo giữa kỳ vọng và thực tế.