Đua mua hay tranh bán vàng?

Sự phục hồi thần tốc của giá vàng sau cú lao dốc hồi đầu tháng 6 đang châm ngòi cho một hiện tượng kinh tế dị biệt tại Đông Nam Á: Trong khi người Việt kiên trì xếp hàng từ rạng đông để gom hàng tích sản, người dân Thái Lan lại ồ ạt tháo hàng để hiện thực hóa lợi nhuận. Sự xung đột gay gắt trong hành vi này không đơn thuần là câu chuyện mua - bán, mà là tấm gương phản chiếu sự chênh lệch sâu sắc về tư duy tài chính và mức độ trưởng thành của hai nền kinh tế.

Cùng một đồ thị tăng giá, nhưng một bên coi vàng là hầm trú ẩn bất khả xâm phạm, bên còn lại xem đây là công cụ đầu cơ để tối ưu hóa dòng tiền.

Sau giai đoạn lao dốc đầu tháng 6, giá vàng nhanh chóng lấy lại đà tăng, kéo thị trường trở nên sôi động trở lại.

Tại Việt Nam, thay vì thận trọng quan sát, nhiều người dân tiếp tục tìm đến vàng như một kênh tích sản quen thuộc. Tại các cửa hàng kinh doanh vàng lớn, lượng khách giao dịch tăng mạnh ngay khi giá phục hồi.

Ghi nhận tại phố vàng Trần Nhân Tông (Hà Nội) cho thấy nhiều người xếp hàng từ sáng sớm để mua vàng. Không ít nhà đầu tư xem nhịp điều chỉnh vừa qua là cơ hội để gia tăng tích lũy, đồng thời tin rằng xu hướng tăng dài hạn của kim loại quý vẫn chưa kết thúc.

Đây không phải hiện tượng mới. Trong nhiều năm qua, vàng luôn được coi là tài sản trú ẩn phổ biến tại Việt Nam. Khi giá tăng, tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội thường khiến nhu cầu mua vào tiếp tục gia tăng thay vì suy giảm.

Người Thái tranh thủ chốt lời

Trái ngược với Việt Nam, đà tăng của giá vàng lại kích hoạt làn sóng bán ra mạnh mẽ tại Thái Lan.

Theo các thống kê công bố trong năm 2025 và đầu năm 2026, khi giá vàng thế giới liên tục lập đỉnh, nhà đầu tư Thái Lan đẩy mạnh bán vàng để hiện thực hóa lợi nhuận.

Chỉ trong hai tháng đầu năm nay, xuất khẩu vàng của Thái Lan đạt gần 3,9 tỷ USD, tăng hơn 83% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 1 ghi nhận mức tăng hơn 136%, thuộc nhóm cao nhất trong nhiều năm.

Một điểm khác biệt đáng chú ý là người dân Thái Lan tham gia rất mạnh vào các nền tảng giao dịch vàng trực tuyến. Ước tính nước này có từ 8-10 triệu tài khoản giao dịch vàng, phần lớn là vàng giấy.

Nhờ đó, vàng được xem nhiều hơn như một tài sản đầu tư có thể mua bán linh hoạt thay vì chỉ là công cụ tích trữ dài hạn.

Ngân hàng Trung ương Thái Lan phải can thiệp

Làn sóng bán vàng quy mô lớn không chỉ tác động tới thị trường kim loại quý mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới tỷ giá.

Khi các doanh nghiệp xuất khẩu vàng chuyển đổi lượng lớn USD sang đồng Baht, áp lực tăng giá đối với nội tệ xuất hiện. Trong năm 2025, đồng Baht đã tăng hơn 9% so với USD và tiếp tục duy trì sức mạnh trong năm nay.

Tuy nhiên, với nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu và du lịch như Thái Lan, đồng nội tệ tăng quá mạnh lại trở thành rào cản. Hàng hóa xuất khẩu trở nên đắt đỏ hơn, trong khi chi phí du lịch đối với khách quốc tế cũng gia tăng.

Trước áp lực đó, Ngân hàng Trung ương Thái Lan đã triển khai nhiều biện pháp kiểm soát chưa từng có, từ hạn chế giao dịch vàng trực tuyến quy mô lớn, siết hoạt động bán khống đến khuyến khích doanh nghiệp kinh doanh vàng giao dịch bằng USD thay vì Baht.

Cùng giá vàng, hai cách ứng xử

Cùng đứng trước một đợt tăng giá nhưng nhà đầu tư Việt Nam và Thái Lan lại đưa ra những quyết định trái ngược.

Nếu người Việt coi vàng là tài sản tích lũy và tiếp tục mua khi giá đi lên, thì nhiều nhà đầu tư Thái Lan lại xem đây là thời điểm thích hợp để hiện thực hóa lợi nhuận.

Theo giới quan sát, sự khác biệt này phản ánh không chỉ tâm lý đầu tư mà còn cho thấy mức độ phát triển và cấu trúc vận hành rất khác nhau của thị trường vàng tại mỗi quốc gia.