Đòn trả đũa của Iran phủ bóng đen lên kinh tế vùng Vịnh

Chuỗi tập kích nhắm vào các trung tâm tài chính chiến lược tại Vịnh Ba Tư đang gây ra tình trạng "tê liệt" trên diện rộng, đánh dấu cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất kể từ sau đại dịch. Không chỉ dừng lại ở thiệt hại vật chất, những biểu tượng thịnh vượng như Dubai và Abu Dhabi đang đối mặt với sự sụp đổ về hình ảnh "điểm đến an toàn" trong mắt giới đầu tư quốc tế.

Các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào những mục tiêu chiến lược tại Vịnh Ba Tư đã khiến hoạt động kinh tế trong khu vực rơi vào trạng thái tê liệt trên diện rộng, mức độ nghiêm trọng được đánh giá là chưa từng thấy kể từ đại dịch Covid-19.

Theo Reuters, làn sóng tấn công từ Iran nhằm đáp trả liên quân Mỹ – Israel đã đánh trực diện vào các quốc gia vùng Vịnh, khu vực vốn dày công xây dựng danh tiếng là trung tâm giao thương, tài chính và logistics an toàn hàng đầu thế giới.

Tại UAE, các vụ nổ tiếp tục được ghi nhận tại Dubai và Abu Dhabi trong nhiều ngày liên tiếp, gây thương vong cho dân thường và buộc nhiều sân bay quốc tế phải đóng cửa. Diễn biến này đánh dấu bước ngoặt đáng lo ngại, làm sụp đổ hình ảnh một Dubai “miễn nhiễm” với xung đột khu vực – nền tảng cho sự vươn lên thần tốc của thành phố này trong nhiều thập kỷ qua.

Đòn trả đũa của Iran phủ bóng đen lên kinh tế vùng Vịnh

Tòa nhà Burj Khalifa và cụm công trình xung quanh sau một cuộc tấn công trả đũa của Iran nhắm vào các cơ sở quân sự ngoại quốc của Mỹ tại UAE.

Kinh tế phân hóa, thị trường tài chính chấn động

Tác động kinh tế lan rộng khắp khu vực nhưng mang sắc thái phân hóa rõ rệt. Giá dầu tăng mạnh tạo “đệm” tài khóa cho các nhà sản xuất lớn như Saudi Arabia và Qatar, song các lĩnh vực trụ cột của UAE như thương mại, logistics và du lịch lại chịu sức ép nặng nề.

Thị trường chứng khoán vùng Vịnh phản ứng dữ dội ngay khi mở cửa. Chỉ số tham chiếu của Saudi Arabia có thời điểm giảm hơn 4%, trước khi thu hẹp đà giảm. Các thị trường tại Oman, Ai Cập và Qatar đồng loạt lao dốc. Trong động thái hiếm hoi, UAE quyết định đóng cửa sàn giao dịch trong hai ngày đầu tuần, trong khi Kuwait đình chỉ giao dịch để ngăn dòng vốn tháo chạy.

Tác động vượt ra ngoài khu vực

Cú sốc không dừng lại ở vùng Vịnh. Giá dầu Brent vọt lên trên 78 USD/thùng, trong khi các thị trường chứng khoán lớn tại châu Á đồng loạt chìm trong sắc đỏ. Giới phân tích cho rằng thị trường toàn cầu sẽ tiếp tục biến động mạnh chừng nào các hành động quân sự còn kéo dài, đặc biệt khi nhà đầu tư tổ chức tăng cường bán ra để kiểm soát rủi ro.

Việc gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến đường huyết mạch của dầu mỏ và năng lượng toàn cầu – đang làm dấy lên lo ngại sâu sắc về chuỗi cung ứng trong những tuần tới.

Eo biển Hormuz bị phong tỏa khiến việc vận chuyển dầu mỏ toàn cầu bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Đòn giáng vào hạ tầng và “mùa kết nối” Ramadan

Thiệt hại về hạ tầng đã đánh thẳng vào biểu tượng thịnh vượng của vùng Vịnh. Sân bay quốc tế Dubai, sân bay Zayed tại Abu Dhabi và cảng Jebel Ali ghi nhận hư hại, làm tê liệt vận tải hàng không và hàng hải. Nhiều công trình du lịch mang tính biểu tượng cũng bị ảnh hưởng, giáng đòn mạnh vào ngành công nghiệp không khói của khu vực.

Thời điểm xảy ra khủng hoảng càng khiến tác động trở nên nghiêm trọng khi rơi đúng tháng Ramadan – giai đoạn then chốt cho các hoạt động kết nối kinh doanh. Hàng loạt cuộc gặp, sự kiện của các tập đoàn lớn và cơ quan chính phủ bị hủy hoặc hoãn vô thời hạn, gây ra tổn thất vô hình nhưng sâu sắc đối với một nền kinh tế dựa nhiều vào quan hệ cá nhân.

Rủi ro kéo dài

Trong bối cảnh Mỹ, Anh và Liên minh châu Âu liên tục cập nhật cảnh báo đi lại, nhiều trung tâm trung chuyển hàng không lớn tại Dubai, Abu Dhabi và Doha vẫn bị hạn chế nghiêm ngặt do không phận đóng cửa vì lý do an ninh. Giới quan sát cho rằng nếu căng thẳng không sớm hạ nhiệt, vùng Vịnh sẽ còn phải đối mặt với những hệ lụy kinh tế sâu rộng hơn nhiều so với những gì đang thể hiện trên bề mặt.