#Pháp luật

24HMONEY đã kiểm duyệt

Doanh thu tiền tỷ nhưng vẫn cần "vùng đệm" miễn thuế

Miễn thuế không chỉ là giảm con số trên hóa đơn, mà là xóa bỏ chi phí tuân thủ cồng kềnh, giúp các "tế bào" kinh tế siêu nhỏ có cơ hội sống sót trước khi trở thành nguồn thu bền vững cho ngân sách.

Đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho nhóm doanh nghiệp có doanh thu dưới ngưỡng nhất định đang thu hút sự chú ý, khi lần đầu tiên chính sách không chỉ dừng ở giảm thuế suất mà tiến tới miễn thuế hoàn toàn cho khu vực nhỏ. Nếu được thông qua, quy định dự kiến áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Thực tế, doanh nghiệp nhỏ – dù ghi nhận doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm – lại thường có biên lợi nhuận thấp. Sau khi trừ chi phí vận hành, nhân công, mặt bằng và tài chính, phần lợi nhuận còn lại nhiều khi chỉ đủ duy trì hoạt động. Trong bối cảnh đó, thuế thu nhập doanh nghiệp, dù không lớn về giá trị tuyệt đối, vẫn trở thành gánh nặng đáng kể khi đi kèm hàng loạt chi phí tuân thủ.

Việc đề xuất miễn thuế vì thế được nhìn nhận như bước chuyển trong tư duy chính sách: thay vì thu ngay, Nhà nước lựa chọn “nuôi dưỡng nguồn thu”. Với nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ, số thuế thu được không đáng kể, nhưng chi phí kế toán, kê khai, quyết toán lại tương đối cao. Miễn thuế không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn tạo khoảng thời gian tích lũy, giúp doanh nghiệp đứng vững trước khi phát triển lên quy mô lớn hơn.

Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở việc miễn hay không, mà ở ngưỡng áp dụng. Hiện hộ kinh doanh có mức doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm không phải nộp thuế, nhưng doanh nghiệp lại chịu hệ thống nghĩa vụ chặt chẽ hơn. Sự chênh lệch này khiến nhiều hộ kinh doanh chưa mặn mà “lên đời” thành doanh nghiệp.

Một số ý kiến đề xuất nâng ngưỡng miễn thuế lên khoảng 1,5–2 tỷ đồng/năm, tạo khoảng đệm rõ ràng so với các bậc thuế hiện hành. Theo đó, doanh nghiệp dưới ngưỡng được miễn thuế; từ trên ngưỡng đến 3 tỷ đồng áp dụng mức 15%; và từ 3–50 tỷ đồng áp dụng 17%. Cách tiếp cận theo “bậc thang” giúp doanh nghiệp tăng trưởng dần mà không gặp cú sốc chính sách.

Ở góc nhìn khác, có đề xuất mở rộng phạm vi miễn thuế lên nhóm doanh nghiệp doanh thu 3–5 tỷ đồng/năm. Lập luận đưa ra là với mức doanh thu này, sau khi trừ chi phí, lợi nhuận mỗi tháng chỉ dao động vài chục triệu đồng – tương đương mức duy trì bộ máy nhỏ với vài lao động, chưa đủ tạo tích lũy đáng kể.

Dù chọn ngưỡng nào, rủi ro chính sách vẫn cần được tính đến. Nếu mức miễn thuế quá cao, có thể phát sinh tình trạng chia nhỏ doanh nghiệp hoặc trì hoãn mở rộng để giữ ưu đãi. Vì vậy, cơ chế kiểm soát, tiêu chí xác định doanh thu và chống trục lợi cần được thiết kế chặt chẽ.

Quan trọng hơn, miễn thuế sẽ khó phát huy hiệu quả nếu không đi kèm cải cách thủ tục. Với doanh nghiệp nhỏ, chi phí tuân thủ – từ kế toán, hóa đơn đến thanh tra – đôi khi còn “nặng” hơn nghĩa vụ thuế. Một chính sách hiệu quả phải đồng thời giảm cả chi phí tài chính lẫn chi phí vận hành.

Ở tầm dài hạn, câu chuyện không chỉ là miễn thuế, mà là tạo ra “vùng đệm” đủ rộng để doanh nghiệp nhỏ chuyển đổi, lớn lên và trở thành nguồn thu bền vững. Nếu thiết kế đúng, đây không phải là khoản “mất thu”, mà là khoản đầu tư cho sức khỏe của khu vực chiếm phần lớn nền kinh tế.