#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Điều cần quan tâm dành cho cổ đông ngân hàng

Bên cạnh hạn mức tăng trưởng tín dụng, lợi nhuận của ngân hàng Việt Nam nói chung và diễn biến giá cổ phiếu ngân hàng Việt Nam nói riêng cũng phụ thuộc vào 3 yếu tố quan trọng khác, đố là biên lợi nhuận NIM, nợ xấu và lợi nhuận từ hoạt động dịch vụ.

Không giống đặc trưng ngành ngân hàng trên thế giới, ngành ngân hàng Việt Nam về cơ bản là không có tính chu kỳ và chưa có điểm tới hạn. Trong giai đoạn vật lộn với nợ xấu 2011 - 2015, lợi nhuận các ngân hàng nhìn chung vẫn tăng trưởng. Sang đến giai đoạn 2015 - 2018 khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) thắt chặt định lượng (QT), lợi nhuận của các ngân hàng Việt Nam càng tăng nhanh hơn giai đoạn trước đó.

Trên thực tế, lợi nhuận ngân hàng Việt Nam không phụ thuộc nhiều vào yếu tố lãi suất như nhiều người vẫn nghĩ.

Chẳng hạn với biến động từ bên ngoài, khi FED tăng lãi suất thì sẽ khiến chênh lệch lãi suất VND-USD hạ xuống, khi đó, nắm giữ VND không còn là lựa chọn tốt trong bối cảnh FED liên tục tăng lãi suất, điều này khiến lượng VND giảm xuống và do đó lãi suất VND tăng lên. Các ngân hàng cũng không ngồi yên mà sẽ “chuyển hóa” áp lực tăng lãi suất huy động bằng việc tăng lãi suất cho vay. Điều này cũng lý giải vì sao lãi suất tiền gửi, lãi suất cho vay trên thực tế vẫn tăng mặc dù Ngân hàng Nhà nước không hề nâng lãi suất điều hành.

Hoặc ví dụ ngay cả khi một nhà đầu tư rút tiền khỏi thị trường chứng khoán thì lượng tiền đó thường nằm trong ngân hàng và chỉ riêng điều đó đã khiến chi phí vốn của ngân hàng hạ xuống. Tóm lại, ngân hàng là tổ chức tài chính trung gian nên tăng trưởng của ngân hàng Việt Nam phụ thuộc nhiều hơn vào hạn mức tăng trưởng tín dụng (room tín dụng), thay vì phụ thuộc vào lãi suất.

Room tín dụng hạn hẹp sẽ khiến người dân khó vay tiền, doanh nghiệp khó huy động vốn để sản xuất, trong khi đó, tín dụng USD không phải bên nào cũng tiếp cận được. Theo quan điểm cá nhân, Ngân hàng Nhà nước không thể “ép” room tín dụng mãi nhưng nhìn chung, room tín dụng vẫn là cơ chế không thể thay thế ở Việt Nam.

Bên cạnh room tín dụng, lợi nhuận của ngân hàng Việt Nam nói chung và diễn biến giá cổ phiếu ngân hàng Việt Nam nói riêng cũng phụ thuộc vào 3 yếu tố quan trọng khác, đó là: biên lợi nhuận NIM, nợ xấu và lợi nhuận từ hoạt động dịch vụ.

Trong đó, rủi ro nợ xấu có thể là một trong những nguyên nhân khiến cổ phiếu ngân hàng giảm mạnh trong thời gian vừa qua, tuy nhiên nhiều ngân hàng trên thực tế đã tăng dự phòng để “phòng thủ”. Thực ra, nợ xấu là đương nhiên xuất hiện nhưng vấn đề nằm ở tỷ lệ nợ xấu và mức độ trích lập dự phòng rủi ro.

Những ngân hàng thương mại về cơ bản chỉ thực hiện nhiệm vụ trung gian vẫn sẽ “sống tốt”, rủi ro nằm ở những ngân hàng có sự ràng buộc chặt chẽ với các tổ chức kinh tế khác.