Đề xuất ghi nợ tiền sử dụng đất trên sổ đỏ, Bộ Tài chính chính thức lên tiếng

Đề xuất cho phép ghi nợ tiền sử dụng đất khi chuyển đất vườn, ao sang đất ở và trả dần trong nhiều năm đang nhận được sự quan tâm lớn. Trước kiến nghị của cử tri Hà Nội, Bộ Tài chính đã có phản hồi chính thức, làm rõ đối tượng được áp dụng, căn cứ pháp lý và cơ chế thực hiện theo quy định mới.

Làm rõ đề xuất ghi nợ tiền sử dụng đất 5–10 năm

Theo phản ánh của cử tri, nhiều hộ gia đình có nhu cầu chuyển đất vườn, ao sang đất ở để tách thửa cho con cái nhưng gặp khó khăn tài chính khi phải nộp tiền sử dụng đất một lần. Do đó, cử tri kiến nghị tiếp tục mở rộng chính sách miễn, giảm và cho phép ghi nợ tiền sử dụng đất trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), đồng thời cho trả dần trong thời gian 5–10 năm để giảm áp lực.

Trả lời nội dung này, Bộ Tài chính cho biết hệ thống pháp luật đất đai hiện hành đã có quy định về miễn tiền sử dụng đất trong một số trường hợp, cũng như cơ chế ghi nợ tiền sử dụng đất, nhưng áp dụng theo nhóm đối tượng và điều kiện cụ thể.

Những trường hợp được miễn tiền sử dụng đất

Theo quy định hiện hành, một số đối tượng được miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức giao đất ở khi cấp giấy chứng nhận lần đầu hoặc khi chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở.

Cụ thể, theo các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, các nhóm sau được xem xét miễn trong hạn mức:

Ghi nợ tiền sử dụng đất: Đã có quy định nhưng không áp dụng đại trà

Về cơ chế ghi nợ và trả dần tiền sử dụng đất, Bộ Tài chính cho biết nội dung này đã được quy định trong hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2024 và các nghị định liên quan.

Theo đó, việc ghi nợ tiền sử dụng đất bao gồm các nội dung:

Các nội dung này được dẫn chiếu tại Nghị định 103/2024/NĐ-CP và văn bản sửa đổi, bổ sung. Việc thực hiện không mang tính phổ quát cho mọi trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất, mà phải đúng nhóm đối tượng theo quy định.

Những trường hợp hiện được ghi nợ chủ yếu gồm:

Giảm tiền sử dụng đất khi chuyển đất vườn, ao gắn liền đất ở

Liên quan đề xuất giảm mức thu khi chuyển mục đích sử dụng đất vườn, ao gắn liền với đất ở (kể cả khi tách hộ cho con), Bộ Tài chính cho biết chính sách giảm nghĩa vụ tài chính đã được luật hóa.

Theo nghị quyết của Quốc hội Việt Nam ban hành năm 2025, mức thu tiền sử dụng đất trong trường hợp chuyển mục đích trong cùng thửa đất có nhà ở được áp dụng theo hướng thấp hơn quy định chung, với diện tích không vượt quá hai lần hạn mức giao đất ở.

Quy định này đã được cụ thể hóa tại các nghị định hướng dẫn và cơ chế đặc thù, trong đó có chính sách áp dụng cho Hà Nội từ đầu năm 2026.

Kiến nghị mở rộng đối tượng: Chuyển cơ quan chuyên ngành xem xét

Cử tri cũng đề nghị rà soát sự thống nhất giữa các nghị định liên quan đến ghi nợ tiền sử dụng đất, đồng thời bổ sung quy định rõ việc ghi nợ trên sổ đỏ cho trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất nhưng gặp khó khăn tài chính.

Về nội dung này, Bộ Tài chính cho biết nếu cần điều chỉnh hoặc mở rộng thêm đối tượng được ghi nợ, kiến nghị cần gửi tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường — cơ quan được giao chủ trì nhiều nghị định chuyên ngành về đất đai và cấp giấy chứng nhận — để xem xét theo thẩm quyền.

Người dân cần lưu ý gì?

Theo cơ quan quản lý, cơ chế ghi nợ tiền sử dụng đất vẫn đang được áp dụng nhưng theo đúng nhóm đối tượng và điều kiện luật định, không phải mọi trường hợp chuyển đất vườn, ao sang đất ở đều được “nợ” và trả dần dài hạn.

Vì vậy, người dân khi có nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất nên:

Việc nắm rõ quy định giúp tránh hiểu nhầm chính sách, đồng thời giảm rủi ro phát sinh nghĩa vụ tài chính ngoài dự tính khi thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất.