Đẩy mạnh cải cách để xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 74 tỷ USD

Ngành nông nghiệp đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt 74 tỷ USD trong năm 2026. Để hoàn thành kế hoạch, cơ quan quản lý tập trung rút ngắn thủ tục hành chính, số hóa quy trình và kiểm soát chặt chẽ dữ liệu truy xuất nguồn gốc.

Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản phải gắn chặt với dữ liệu từ Hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia - Ảnh minh họa

Báo cáo tại hội nghị diễn ra ngày 30/07/2026 nhằm triển khai chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, ông Ngô Hồng Phong, Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết GDP toàn ngành nông nghiệp nửa đầu năm ước tăng 3.8 - 3.85%, vượt mục tiêu 3.7% Chính phủ giao.

Tính chung 6 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 35.88 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Đến hết tháng 07/2026, con số này đạt gần 42.6 tỷ USD, hoàn thành 57.6% kế hoạch năm. Cán cân thương mại ngành duy trì thặng dư với mức xuất siêu 9.2 tỷ USD.

Trên cơ sở kết quả đạt được, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu cả năm vượt mốc 74 tỷ USD, tập trung vào 8 mặt hàng trọng điểm. Nhóm gỗ và sản phẩm gỗ phấn đấu đạt 17.7 tỷ USD, tăng 2.15%. Ngành thủy sản đề ra mục tiêu 12 tỷ USD, tăng 6.63%.

Nhóm rau quả kỳ vọng đạt 9.81 tỷ USD, tăng 14.62%. Cà phê hướng tới 9.64 tỷ USD, tăng 8.03%. Hạt điều và sắn dự kiến đóng góp lần lượt 5.42 tỷ USD và 1.34 tỷ USD. Sản phẩm chăn nuôi và chè phấn đấu đạt tương ứng 686 triệu USD và 239 triệu USD. Cơ quan quản lý cũng đang theo dõi sát các mặt hàng có dấu hiệu giảm giá trị như gạo và cao su để có giải pháp xử lý.

Đóng vai trò nền tảng để duy trì đà xuất khẩu, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản quốc gia đã chính thức vận hành từ ngày 01/07/2026. Bên cạnh đó, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết từ ngày 01/08/2026, thời gian cấp mã số vùng trồng mới sẽ được rút ngắn từ 10 ngày xuống 3 ngày nhằm hỗ trợ doanh nghiệp.

Đồng hành cùng lợi ích của nông dân và doanh nghiệp

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng chỉ đạo công tác quản lý nhà nước phải chuyển từ quản lý sang đồng hành cùng doanh nghiệp. Ông khẳng định: "Phải lấy lợi ích của nông dân, doanh nghiệp và quốc gia làm trung tâm. Phải tôn trọng người tiêu dùng. Toàn ngành cần kiên quyết triệt tiêu hành vi tiêu cực, nhũng nhiễu tại tất cả các khâu quản lý".

Từ góc độ ngành hàng, ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) nhận định mục tiêu xuất khẩu 8 triệu tấn gạo trong năm 2026 là khả thi. Ông kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tăng cường đối thoại với các thị trường lớn như Philippines, đồng thời hỗ trợ vốn tín dụng và đầu tư kho bãi bảo quản sau thu hoạch.

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) dự báo xuất khẩu thủy sản cả năm có thể đạt 12.3 - 12.5 tỷ USD nếu giải quyết được rào cản về nguyên liệu và logistics. Tổ chức này đề xuất Chính phủ triển khai chương trình giảm chi phí vận tải và phát triển đội tàu container lạnh.

Để ứng phó với rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng và các tiêu chuẩn mới như Quy định chống mất rừng của EU (EUDR), Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ điều hành linh hoạt theo quý. Cơ quan quản lý tập trung đẩy mạnh xúc tiến thương mại tại Trung Đông, châu Phi, Mỹ La-tinh và tăng cường hỗ trợ tín dụng lưu động cho các ngành hàng.