Đảng Dân chủ mở cuộc điều tra nhắm vào gia đình ông Trump, tỷ phú Elon Musk khó đứng ngoài

Theo Reuters ngày 5/11, đảng Dân chủ dự định sử dụng quyền giám sát của Quốc hội để làm rõ các hoạt động kinh doanh có liên quan đến gia đình ông Trump, những doanh nghiệp lớn và các cá nhân thân cận với chính quyền.

Chiến thắng trong cuộc bầu cử ngày 3/11 giúp phe Dân chủ giành lại quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa. Khi Quốc hội khóa mới hoạt động từ ngày 3/1/2027, họ có thể tổ chức điều trần, yêu cầu cung cấp tài liệu và ban hành trát triệu tập.

Ngay sau kết quả bầu cử, nghị sĩ Robert Garcia, người dự kiến đứng đầu Ủy ban Giám sát Hạ viện, phát đi thông điệp: "Hãy thuê luật sư". Thượng nghị sĩ Ron Wyden, người được kỳ vọng tiếp quản Ủy ban Tài chính Thượng viện, cũng viết ngắn gọn: "Trát triệu tập".

Hai con trai ông Trump và Elon Musk vào tầm ngắm

Theo Reuters, các cuộc điều tra có thể hướng tới Donald Trump Jr. và Eric Trump, hai con trai Tổng thống Mỹ, cùng tỷ phú Elon Musk.

Gia đình ông Trump những năm gần đây mở rộng hoạt động kinh doanh sang tiền điện tử, bất động sản và công nghệ. Các nghị sĩ Dân chủ muốn làm rõ liệu những thương vụ này có tạo ra xung đột lợi ích khi người thân Tổng thống kinh doanh trong các lĩnh vực chịu tác động từ chính sách liên bang hay không.

Trong khi đó, các doanh nghiệp của Elon Musk có nhiều dự án và hợp đồng với chính phủ Mỹ. Phe Dân chủ từng chất vấn về các khoản hỗ trợ của chính phủ dành cho những doanh nghiệp này, cũng như vai trò của Musk trong chương trình cắt giảm nhân sự liên bang.

Ngoài ra, các thỏa thuận giữa chính quyền Trump với doanh nghiệp dược phẩm liên quan đến giá thuốc và cách Nhà Trắng xử lý thông tin về Jeffrey Epstein cũng có thể trở thành trọng tâm điều tra.

Nhà Trắng phản ứng, cảnh báo động cơ chính trị

Trước kế hoạch trên, Nhà Trắng bác bỏ các cáo buộc sai phạm và cho rằng những cuộc điều tra có thể bị lợi dụng vì mục đích chính trị.

Người phát ngôn Nhà Trắng Lauren Bis cảnh báo việc theo đuổi các cuộc điều tra thiếu cơ sở sẽ đi ngược lại lợi ích người dân Mỹ.

Quá trình giám sát cũng có thể vấp phải trở ngại pháp lý. Nhà Trắng có thể viện dẫn đặc quyền hành pháp hoặc quy định bảo mật để từ chối cung cấp tài liệu. Khi đó, tranh chấp giữa Quốc hội và nhánh hành pháp có thể kéo dài nhiều tháng tại tòa án.

Các doanh nghiệp tư nhân và nhà thầu chính phủ được dự báo có thể trở thành mục tiêu ưu tiên, do không thể mặc nhiên sử dụng đặc quyền hành pháp để từ chối mọi yêu cầu của Quốc hội.

Canh bạc trước bầu cử Tổng thống năm 2028

Dù giành lợi thế tại Quốc hội, đảng Dân chủ vẫn phải cân nhắc sức ép từ cử tri. Khảo sát Reuters/Ipsos cho thấy khoảng 48% cử tri đăng ký bỏ phiếu coi chi phí sinh hoạt là vấn đề quan trọng nhất. Giá thực phẩm, xăng dầu, nhà ở và chăm sóc sức khỏe tiếp tục là những mối quan tâm hàng đầu.

Một số chiến lược gia cảnh báo phe Dân chủ có thể mất lợi thế nếu quá tập trung vào điều tra mà không đưa ra giải pháp cải thiện đời sống. Vì vậy, nhiều lãnh đạo đảng này ưu tiên hoạt động giám sát, thu thập bằng chứng thay vì lập tức thúc đẩy luận tội ông Trump.

Theo quy định, Hạ viện có quyền thông qua điều khoản luận tội Tổng thống, nhưng để kết tội và phế truất cần ít nhất 2/3 số phiếu tại Thượng viện. Ngay cả khi kiểm soát cả hai viện, đảng Dân chủ vẫn khó đạt ngưỡng này nếu không có sự ủng hộ đáng kể từ các nghị sĩ Cộng hòa.