#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Đàm Phán Mỹ - Trung Quốc 2025: Từ Thỏa Thuận Tháng 6 Đến Cuộc Đối Đầu Stockholm và Cuộc Chiến Trên Mạng Xã Hội

Cuối tháng 7 năm 2025, Stockholm trở thành tâm điểm chú ý khi các đoàn đàm phán thương mại Mỹ - Trung Quốc nhóm họp trong không khí căng thẳng nhưng thận trọng.

Dù được kỳ vọng là bước ngoặt để xoa dịu căng thẳng kéo dài suốt 18 tháng, ngày làm việc đầu tiên kết thúc trong im lặng từ phía Bắc Kinh với thông báo "không có thông tin về tiến triển". Giới phân tích nhận định việc chọn địa điểm trung lập như Thụy Điển phản ánh nỗ lực giảm áp lực truyền thông, nhưng cũng cho thấy khoảng cách lớn trong lập trường hai bên. Trong khi phái đoàn Trung Quốc do Thứ trưởng Thương mại Vương Thắng Văn dẫn đầu tập trung vào yêu cầu mở cửa thị trường công nghệ cao của Mỹ, Đại diện Thương mại Katherine Tai lại nhấn mạnh cam kết của Bắc Kinh trong việc mua thêm hàng nông sản và tuân thủ các điều khoản về sở hữu trí tuệ.

Trước đó, vào cuối tháng 6, hai cường quốc đã đạt thỏa thuận tạm ngừng áp thuế, được xem là "cú hích" quan trọng nhất kể từ đầu năm. Mỹ đồng ý giảm mức thuế nhập khẩu hàng Trung Quốc từ 145% xuống 55%, đồng thời cam kết không áp dụng hạn chế mới với ngành công nghệ. Đổi lại, Bắc Kinh cam kết mua thêm 30 tỷ USD hàng nông sản Mỹ và nới lỏng rào cản cho các doanh nghiệp công nghệ cao. Thỏa thuận này lập tức nhận được phản ứng tích cực từ Hàn Quốc, Nhật Bản và các nền kinh tế phụ thuộc vào chuỗi cung ứng châu Á, khi nó giúp ổn định thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo đây chỉ là giải pháp tạm thời, bởi những vấn đề cốt lõi như trợ cấp công nghiệp, quyền sở hữu trí tuệ và cạnh tranh công nghệ vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Trên mạng xã hội, làn sóng phản ứng trái chiều bùng nổ ngay sau khi thỏa thuận được công bố. Tại Trung Quốc, hashtag #USChinaSuspending24%TariffsWithin90Days thu hút hơn 420 triệu lượt xem trên Weibo và Douyin, với hàng loạt bình luận ca ngợi "chiến thắng ngoại giao của Bắc Kinh" hay khẳng định "Mỹ đã nhượng bộ dưới áp lực lạm phát". Nhiều video lan truyền hình ảnh hàng hóa Mỹ chất đống tại các cảng Thượng Hải, dù thực tế đây chỉ là hàng tồn kho từ trước. Giới chức Trung Quốc cũng tận dụng không gian mạng để củng cố hình ảnh "sức mạnh kinh tế", khi Thứ trưởng Bộ Công Nghiệp Lưu Liệt Học đăng tải tuyên bố trên WeChat rằng Bắc Kinh sẽ "cung cấp đất hiếm để Mỹ tuân thủ cam kết". Ngược lại, tại Mỹ, các cuộc tranh luận trên Twitter xoay quanh việc liệu thỏa thuận có thực sự bảo vệ lợi ích nông dân hay chỉ là "chiêu bài chính trị" trước thềm bầu cử tổng thống. Một bài đăng của Bộ Ngoại giao Mỹ về cam kết mua đậu nành từng gây tranh cãi và buộc phải xóa sau vài giờ, cho thấy sự nhạy cảm trong truyền thông hai chiều.

Thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở việc Trung Quốc kiểm soát 80% nguồn cung đất hiếm toàn cầu – nguyên liệu then chốt cho ngành công nghệ và quốc phòng. Bắc Kinh đang sử dụng lợi thế này như đòn bẩy trong đàm phán, dù Washington đã nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung qua hợp tác với Úc và Nhật Bản. Bên cạnh đó, áp lực chính trị từ cả hai phía ngày càng gia tăng: các nghị sĩ Dân chủ Mỹ yêu cầu Tổng thống Biden "không nhượng bộ thêm", trong khi truyền thông nhà nước Trung Quốc liên tục nhấn mạnh nguyên tắc "bình đẳng và tôn trọng chủ quyền". Đặc biệt, vấn đề TikTok – từng được xem là "con bài thương lượng" – tiếp tục gây tranh cãi khi Bắc Kinh kiên quyết tách biệt nó khỏi thỏa thuận thương mại tổng thể.

Triển vọng cho vòng đàm phán Stockholm vẫn đầy mờ mịt. Các chuyên gia dự báo hai bên sẽ cố gắng đạt thỏa thuận toàn diện trước tháng 9, nhằm tránh tác động tiêu cực đến bầu cử Mỹ vào tháng 11. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất vẫn là sự khác biệt trong cách tiếp cận: Mỹ muốn ràng buộc cam kết bằng cơ chế giám sát pháp lý chặt chẽ, trong khi Trung Quốc đề cao tính "linh hoạt chính sách". Nếu thành công, thỏa thuận mới có thể mở đường cho hợp tác trong lĩnh vực năng lượng sạch và trí tuệ nhân tạo – hai lĩnh vực mà cả hai đều thừa nhận "không thể cạnh tranh một cách phi lý". Ngược lại, thất bại sẽ đẩy thế giới vào vòng xoáy thuế quan mới, làm tổn thương các nền kinh tế thứ ba như Việt Nam và Mexico.

Cuộc đàm phán Mỹ - Trung Quốc 2025 không chỉ là câu chuyện kinh tế thuần túy, mà là sự đan xen phức tạp giữa chính trị, truyền thông và dư luận mạng xã hội. Trong khi giới lãnh đạo thận trọng từng bước, cộng đồng mạng hai nước trở thành "diễn đàn chiến tranh ý thức hệ" với thông tin đúng – sai đan xen. Điều này cho thấy thương mại toàn cầu ngày nay không chỉ bị chi phối bởi các con số thống kê, mà còn bởi những làn sóng cảm xúc và chiến lược truyền thông tinh vi. Dù kết quả Stockholm có ra sao, bài học từ hành trình đàm phán này vẫn rõ ràng: Trong thế giới đa cực, không bên nào có thể đơn phương định đoạt tương lai của toàn bộ hệ thống.