Cuộc "sàng lọc" của thị trường vốn

Khi hào quang của những con số kỷ lục dần tan biến sau các chu kỳ khủng hoảng, thứ duy nhất giúp doanh nghiệp trụ lại trong tâm trí thị trường không nằm ở bảng cân đối kế toán, mà là niềm tin dài hạn và di sản thực tế để lại cho cộng đồng.

Chứng khoán Việt Nam đang trải qua giai đoạn đặc biệt khi các thương vụ nghìn tỷ liên tục xuất hiện.

Từ những kế hoạch IPO tỷ USD, các thương vụ M&A quy mô lớn đến dòng vốn đổ mạnh vào hạ tầng, thị trường gần như bị bao phủ bởi những cuộc đua về vốn hóa, doanh thu và quy mô tài sản.

Chưa bao giờ khái niệm “kỷ lục” xuất hiện dày đặc như hiện nay.

Một thương vụ ngành dược trị giá gần 6.000 tỷ đồng vừa hoàn tất. Hàng loạt kế hoạch IPO mới liên tục được hé lộ. Những phiên giao dịch lập thanh khoản cao kỷ lục xuất hiện ngày càng nhiều.

Trong bối cảnh đó, dòng trạng thái ngắn của ông Nguyễn Duy Hưng lại bất ngờ gây chú ý:

“Con số được ghi vào lịch sử.

Còn di sản được lưu lại trong cảm xúc và trái tim con người”.

Một câu viết ngắn nhưng chạm đúng tâm lý thị trường ở thời điểm nhiều giá trị đang bị đặt lên bàn cân để định giá lại.

IPO tỷ USD và những thương vụ làm nóng thị trường

Tâm điểm những ngày qua là kế hoạch IPO của Điện Máy Xanh với quy mô được xem là “bom tấn”.

Doanh nghiệp dự kiến chào bán gần 180 triệu cổ phiếu với mức giá 80.000 đồng/cổ phiếu. Nếu thành công, định giá doanh nghiệp có thể lên tới khoảng 3,9 tỷ USD — con số đủ tạo hiệu ứng mạnh trên thị trường vốn.

Trước đó không lâu, thị trường cũng xôn xao với thương vụ M&A lớn của ngành dược khi pháp nhân Singapore Lian SGP Holding mua hơn 104 triệu cổ phiếu IMP của Imexpharm với tổng giá trị khoảng 6.000 tỷ đồng.

Đứng sau thương vụ là SSI trong vai trò tư vấn và kết nối dòng vốn.

Những thương vụ như vậy cho thấy dòng vốn ngoại đang quay trở lại mạnh hơn, quyết liệt hơn và mang màu sắc kiểm soát thực sự thay vì chỉ đầu tư tài chính ngắn hạn.

Thị trường không còn nhìn vào hào quang

Nhưng sau nhiều chu kỳ biến động, thị trường cũng bắt đầu thay đổi cách nhìn về giá trị doanh nghiệp.

Không ít công ty từng đứng trên đỉnh vốn hóa giờ dần biến mất khỏi tâm trí nhà đầu tư. Nhiều cái tên từng được tung hô như biểu tượng tăng trưởng cũng nhanh chóng bị quên lãng khi thị trường đảo chiều.

Trong khi đó, có những doanh nhân không còn xuất hiện quá nhiều trên truyền thông nhưng mỗi phát ngôn vẫn đủ khiến thị trường chú ý.

Điều giữ họ ở lại không chỉ là tài sản hay những thương vụ lớn, mà là thứ khó tạo nhất trên thị trường tài chính: niềm tin.

Sau hàng loạt biến động, nhà đầu tư hiện không còn nhìn doanh nghiệp chỉ qua tốc độ tăng trưởng hay lợi nhuận ngắn hạn.

Dòng tiền bắt đầu soi kỹ hơn vào chất lượng tài sản, dòng tiền thực, tính minh bạch và khả năng giữ chữ tín trong khủng hoảng.

Giá trị thật mới là “tài sản” bền nhất

Thị trường tài chính vốn bị ám ảnh bởi các con số: VN-Index tăng bao nhiêu điểm, doanh nghiệp lãi bao nhiêu nghìn tỷ, cổ phiếu tăng bao nhiêu phần trăm.

Suốt nhiều năm, nhiều người mặc định quy mô càng lớn đồng nghĩa thành công càng lớn.

Nhưng thực tế thị trường cho thấy không phải mọi “kỷ lục” đều trở thành di sản.

Có doanh nghiệp tăng trưởng rất nhanh rồi nhanh chóng hụt hơi. Cũng có những doanh nghiệp đi chậm hơn, ít ồn ào hơn nhưng lại tích lũy được thứ quý giá nhất: sự tin cậy dài hạn từ thị trường.

Với doanh nhân cũng vậy.

Có người được nhớ bằng khối tài sản khổng lồ. Có người nổi tiếng nhờ những thương vụ đình đám. Nhưng cũng có người được nhắc tới vì cách họ giữ tinh thần thị trường trong giai đoạn khó khăn, tạo cảm hứng cho nhân sự và duy trì niềm tin với nhà đầu tư.

Có lẽ vì thế mà càng đi qua nhiều chu kỳ, thị trường càng nhận ra: con số có thể tạo nên lịch sử, nhưng chỉ giá trị thật mới đủ sức tạo nên di sản.